Groendaken voor kinderen

In de stad moet je creatief omgaan met de weinige ruimte die je hebt. Daarom worden stadsdaken steeds vaker als een echte ruimte benut. Naast dakterrassen duikt ook een ander fenomeen steeds vaker op: dat van speeldaken. Ook in Antwerpen is er vraag naar het inrichten van een dak als (groene) speelruimte. Laat je inspireren … Lees meer

Het bericht Groendaken voor kinderen verscheen eerst op Plantwerpen.

solar-panel-roof-green-schools-nyc-21In de stad moet je creatief omgaan met de weinige ruimte die je hebt. Daarom worden stadsdaken steeds vaker als een echte ruimte benut. Naast dakterrassen duikt ook een ander fenomeen steeds vaker op: dat van speeldaken. Ook in Antwerpen is er vraag naar het inrichten van een dak als (groene) speelruimte.

Laat je inspireren door deze originele voorbeelden uit eigen stad, land en over heel de wereld.

Een dak als rustige speelplaats

Sommige scholen voegen hun dak toe als speelruimte om zo de totale buitenruimte te vergroten. De dakspeelplaats kan dan een bepaalde functie vervullen. Zowel de Steinerschool Antwerpen in de Volkstraat als Freinetschool De kRing in Antwerpen-Berchem bouwden hun dak om tot een groene, rustige speelplaats.

De groene daken van de Steinerschool Antwerpen en De kRing in Berchem
De groene daken van de Steinerschool Antwerpen (links) en De kRing in Berchem (twee foto’s rechts)

Bij de bouw van dit kinderdagverblijf in Kopenhagen werden alle daken optimaal benut als speeldak of rustige ruimte. Het geheel is bovendien een architecturaal pareltje:

kopenhagen

Een dak als educatieve ruimte

In New York bouwde publieke school PS 41’s in 2003 haar dak om tot een educatieve ruimte. Kinderen leren er over planten en kweken er kruiden. Ze leren er ook over alternatieve energie: het dak heeft zonnepanelen.

ny

Dit prachtige kinderdagverblijf in Vietnam benut alle daken als groene ruimte waar de kinderen kunnen moestuinieren en ontdekken.

vietnam

Een dak als volwaardige speelplek

Er zijn ook scholen, kinderdagverblijven of andere gebouwen voor kinderen die helemaal geen buitenruimte op de begane grond hebben. Voor hen is het belangrijk om ervoor te zorgen dat op de dakspeelplaats alles te beleven valt: van ravotten en ontdekken tot rusten en hangen.

In Nuremberg staat het kinderdagverblijf ‘Wolke 10’ boven een parkeergebouw. Het groene speeldak biedt verrassend veel variëteit, voor elk wat wils:

wolke10

Een ander schitterend voorbeeld is de Madison Children’s Museum Rooftop Ramble. Dit kindermuseum koos ervoor om haar dak uit te bouwen tot een volwaardige openluchtmuseumzaal waar kinderen de seizoenen en de natuur kunnen ontdekken. De kinderen kunnen er zich uitleven in wilde natuur, met onder andere een vijver, sculpturen, hutjes en tunnels en een kippenhok.

madison

Dit Australisch kinderdagverblijf creëerde een gevarieerd speeldak met verschillende hoekjes en materialen.

australie

In Gent vormde Grön het dak van kinderdagverblijf C. Heymans om tot een grasdak met speeltoestellen. Ook kinderdagverblijf Speelpaleis in Deurne (Antwerpen) heeft een grasdak als speelruimte.

Foto's links:
Foto’s links: kinderdagverblijf C; Heymans (foto’s: Grön) / foto rechts: Speelpaleis Deurne

In Nederland zorgt de organisatie Jantje Beton ervoor dat scholen hun speelplaatsen omvormen tot een groene speelruimte. Zo ook dit speeldak op de Leeuwarder Montessorischool.

nederland

Ook dit kinderziekenhuis in het Amerikaanse St. Louis heeft een groene buitenspeelplek op haar dak. Zo behouden patiëntjes het helende contact met de natuur en kunnen ze zich uitleven zoals elk kind hoort te doen.

childrens_hospital

En laten we ook hier Antwerpen zelf niet vergeten. Op het dak van het Scoutshuis in Borgerhout bouwde vzw MIER vorig jaar een speeldak met veel groen, boomstammen en een vijvertje.

scoutshuis

Aan de slag

Wil je zelf een dak (of speelplek boven een ondergrondse parking) inrichten met speelnatuur? Houd dan rekening met een aantal zaken, zoals het voorzien van een veilige toegang en omheining. De voorbeelden bewijzen dat dit geen benauwd gevoel oplevert. Op een dak is doorgaans geen schaduw, zorg dus zeker ook voor schaduwplekjes. Een groen speeldak is een intensief groendak. Om dat te realiseren, moet je dak versterkt zijn en moet je samenwerken met een architect.
783e49bc080f88df45e0af3d7860c4e0
Een groen speeldak in Stuttgart
Hulp nodig? Dan kan je gespecialiseerd groendakadvies op maat aanvragen voor 75 euro i.p.v. 150 euro. Een specialist komt dan ter plaatse kijken, geeft advies en een verslag. Ook niet-particulieren (bijvoorbeeld scholen en kinderopvang) kunnen dit advies aanvragen.
Scholen kunnen zich ook inschrijven als EcoSchool. Ze krijgen dan advies op maat, subsidies en gratis materialen.

Het bericht Groendaken voor kinderen verscheen eerst op Plantwerpen.

Op waterwandeling door de stad

In Antwerpen zijn veel linken met water. Soms heel duidelijk, soms wat meer verborgen. Ga geocachen en ontdek het verhaal van water in de stad. Ontdek de rijke watergeschiedenis van Antwerpen met de waterwandeling en wandelgids. De wandeling werd oorspronkelijk ontwikkeld voor leerlingen vanaf 15 jaar. Maar ook voor volwassenen is het een leuke manier … Lees meer

Het bericht Op waterwandeling door de stad verscheen eerst op Plantwerpen.

Foto: Jan CrabIn Antwerpen zijn veel linken met water. Soms heel duidelijk, soms wat meer verborgen. Ga geocachen en ontdek het verhaal van water in de stad.

Ontdek de rijke watergeschiedenis van Antwerpen met de waterwandeling en wandelgids. De wandeling werd oorspronkelijk ontwikkeld voor leerlingen vanaf 15 jaar. Maar ook voor volwassenen is het een leuke manier om eens op een andere manier naar de stad te kijken.

Onze stagiair David maakte de wandeling nog leuker door er een geocache aan te verbinden. Dankzij de geocaching app kan je de wandeling maken zonder de weg te moeten zoeken. Op drie locaties verstopte David een geocache-capsule die je kan zoeken. Combineer je deze geocache met de wandelgids, dan leer je meer over de geschiedenis en de rol van water in de stad.

gsm
De geocache app gidst je doorheen de wandeling.

De waterwandeling loopt van het Steenplein tot Park Spoor Noord. David, Leen en ik testten hem met onze geocaching app voor je uit.

Steenplein

We beginnen onze wandeling aan het Steenplein. Met zicht op de Schelde is de link met water hier snel gelegd. Dankzij de Schelde en de handel die de rivier met zich meebracht, kon Antwerpen uitbloeien tot een bruisende stad.

Vroeger had Antwerpen een echte vismijn. Maar de meeste vissen verdwenen door de zware vervuiling van de rivier. Tegenwoordig gaat het weer beter met de waterkwaliteit, maar waardevolle habitats zoals slikken en schorren zijn opgeofferd voor een uitdieping van de Schelde. Het Sigmaplan zal ervoor zorgen dat er terug meer slikken en schorren komen. Goed nieuws voor de Scheldevissen!

De Antwerpse vismijn aan de Scheldestraat, toen en nu.
De Antwerpse vismijn aan de Scheldestraat, toen en nu.

Jordaenskaai

Hier ligt de eerste geocache-capsule (Druppel 1) verstopt. Goed verstopt! Gelukkig was er de hint die ons de juiste richting op hielp.

tekst
Boten op het droge en de waterkeringsmuur aan de Jordaenskaai (copyright: Kathleen Michiels)

Aan de Jordaenskaai zien we de waterkeringsmuur die Antwerpen tegen overstromingen moet behoeden. Door de stijging van het waterniveau door de klimaatverandering moet die echter verhoogd en verstevigd worden. Dit was de aanleiding tot het Sigmaplan en de vernieuwing van de Kaaien.

Brouwersvliet en Brouwershuis

Tijd om naar geocachepunt ‘Druppel 2’ op zoek te gaan. Vanaf de Jordaenskaai wandelen we voort naar de Brouwersvliet en het Brouwershuis. Vroeger lag in de Brouwersvliet een gracht, maar omdat die verzandde tot een open riool (de ‘Ruien’), werden alle Antwerpse grachten in de 16de eeuw overwelfd.

De Brouwersvliet: vroeger en nu.
De Brouwersvliet: vroeger en nu

Stel je eens voor dat Antwerpen nu nog grachten had. Wat een ander beeld zou dat geven! Een ‘groenblauwe’ stad is ook heel interessant voor het verminderen van regenoverlast en het hitte-eiland effect (het effect in de zomer waarbij de stad door het vele beton harder opwarmt en de warmte langer vasthoudt).

Aan het Brouwershuis leerden we ook dat de Antwerpenaar in de 16de eeuw meer bier dronk dan water, en dat om een wel heel goede reden.

Boven op het MAS

De geocache leidt ons voorbij het MAS. Wie wenst, kan het panoramadak bezoeken en zo een heleboel links met water ontdekken. Kan jij ze allemaal vinden?

  • Het Red Star Line Museum, dat je vertelt over Belgische vluchtelingen die de grote oversteek over het water deden. Tegenwoordig zijn er steeds meer ‘watervluchtelingen’: mensen die hun heil elders moeten gaan zoeken, omdat hun woonplaats wordt geteisterd door droogte, overstromingen of conflicten over de verdeling van water.
  • Je ziet hier ook het leukere aspect van water: locaties waar aan waterrecreatie wordt gedaan, zoals het strand van Sint Anneke en de jachthaven. Van de Badboot kunnen we helaas niet meer spreken.
  • De “paaseieren” op de Noordersingel maken deel uit van een rioolwaterzuiveringsstation. Het gezuiverde water wordt geloosd in het Lobroekdok. De wandelgids leert ons meer over watervervuiling, micro beads en wat er tegen te doen.
  • Het hamburgerrestaurant aan de overkant doet ons nadenken over de watervoetafdruk van vlees. Want die blijkt ontzettend hoog te zijn…
Uitzicht vanop het MAS
Uitzicht vanop het MAS

Felixarchief

Aan het Felixarchief komen we voorbij een kleine waterperscentrale die in de tweede helft van de 19de eeuw stoom opwekte om het Felixpakhuis te bedienen. Op de binnenplaats van het Felixarchief vind je nog kranen en heftuigen van toen.

Ook nu nog kan water dienen als energiebron. Bij hydro-elektriciteit zet de beweging van water uit rivieren of reservoirs turbines in werking, die op hun buurt generatoren aandrijven om elektriciteit op te wekken.

De geocache aan het Felixpakhuis: gevonden en goedgekeurd.
De geocache aan het Felixpakhuis: gevonden en goedgekeurd.

Hier vinden we een tweede geocache-capsule (Druppel 2). Leen spotte het direct, ik was nog helemaal de verkeerde richting op aan het zoeken. De volle briefjes van vorige geocachers bewijzen dat de nieuwe geocache wordt gesmaakt!

Park Spoor Noord

Het laatste geocache punt (Druppel 3) leidt ons via de nieuwe Parkbrug naar Park Spoor Noord

Park Spoor Noord is een mooi voorbeeld van een nieuw groen-blauw punt in de stad.Wat ooit een betonnen massa was, is nu een rustpunt voor de buurt.

Hier vind je ook wadi’s, lager gelegen stukken grasveld waar overtollig regenwater naartoe kan stromen. Bij droog weer vallen ze amper op, bij veel regen zie je plots veel beter waar ze liggen. Dankzij deze wadi’s wordt de rest van het park bij regen geen modderpoel en is er minder regenoverlast in de wijk.

Een wadi in Park Spoor Noord: links bij droog weer, rechts bij regenweer.
Een wadi in Park Spoor Noord: links bij droog weer, rechts bij regenweer.

Ook groendaken functioneren als waterbuffer tegen regenwateroverlast. Een groendak kan een groot deel van het regenwater opnemen en vertraagd terug afgeven aan de atmosfeer. Een buurt met veel groendaken kan de overlast bij zware stortbuien dus ernstig verminderen.

De laatste geocache-capsule (Druppel 3) vonden we met de hulp van David. Zonder hem hadden we het nooit kunnen halen… 😉

Zelf proberen?

Zin om zelf op waterwandeling te gaan?

  • De geocaches (Druppel 1, 2 en 3) kan je hier vinden. Download eerst de geocaching app om de geocaches te kunnen volgen.
  • De wandelgids kan je ofwel digitaal bekijken op www.antwerpen.be/waterwandeling ofwel afhalen bij het EcoHuis. Dit is een educatieve gids voor leerlingen, maar biedt aan iedereen veel leuke informatie.

Je kan de geocache en wandelgids apart gebruiken, maar het leukste is om te geocachen met de gids bij de hand.

Laat je weten wat je ervan vond?

Het bericht Op waterwandeling door de stad verscheen eerst op Plantwerpen.

De Soetewey: een groene oase voor mens, dier en natuur

Robin is een bezige bij: ik kwam hem al eerder tegen bij allerlei groene projecten, zoals het Biobakske, samentuin de Vergeten Peer en de stadsboerderij. Deze keer bezoek ik hem op de Soetewey: een plek waar zowel dieren, planten als mensen zich goed kunnen voelen.   De vzw Buiten Gewoon Grondig startte een aantal maanden geleden met de … Lees meer

Het bericht De Soetewey: een groene oase voor mens, dier en natuur verscheen eerst op Plantwerpen.

robinmartineRobin is een bezige bij: ik kwam hem al eerder tegen bij allerlei groene projecten, zoals het Biobakske, samentuin de Vergeten Peer en de stadsboerderij. Deze keer bezoek ik hem op de Soetewey: een plek waar zowel dieren, planten als mensen zich goed kunnen voelen.

 

De vzw Buiten Gewoon Grondig startte een aantal maanden geleden met de aanleg van de Soetewey, een nieuw groen project in Wilrijk.
De Soetewey is een privé-terrein op de hoek van de Moerelei en de Groenstraat van zo’n 6000 m². Robin is hier samen met andere vrijwilligers nu zo’n drie maanden bezig met de inrichting van het voormalige weiland.

terrein de soetewey plantwerpen
Rechts: het terrein na drie maanden inrichtingswerken en een week met heel veel regen.

Er komen acht volkstuinen die al allemaal verhuurd werden aan buurtbewoners. Zij kunnen hier op een ecologisch manier groenten en kruiden kweken. Alle plekken daar tussenin worden zo ingericht dat zowel dieren, planten als mensen zich er goed voelen. Zo komen er een groot aantal inheemse en bijenvriendelijke struiken en bomen en ook heel wat fruitstruiken en -bomen.

bijenvoedselbos de soetewey plantwerpen
Ook bij het ontwerp van het terrein speelden de bijen een belangrijke rol

Steun met een boom of struik

Robin startte een actie waarbij sympathisanten een bijenvriendelijke struik of boom kunnen kopen en eventueel ook zelf op het terrein planten. Hiermee steunen ze niet enkel het project met een zwarte els, verschillende wilgensoorten, linde, rode bes, zwarte bes, spork, eglantier, rozenbottel, hazelaar, sneeuwbes, gelderse roos, sleedoorn, meidoorn, wilde ligusters, zoete kers, kersepruim of veldesdoorn, maar vooral ook de insecten en dieren die er voedsel en schuilplaats in zullen vinden. Inspiratie en informatie over het ondersteunen van bijen kreeg hij van de vzw Blije Bijen.

affiche soetewey plantwerpen
Steun de Soetewy en de bijtjes met een boom of struik

Voor kleine en grote dieren en mensen

De dieren krijgen ook nestgelegenheid in de vorm van nestkasten voor vogels en beestentorens en insectenhotels voor de kleinere diertjes.
Volgend jaar wil de vzw ook graag bijenkasten voor honingbijen een plaats op het terrein geven. En ook educatie voor kinderen is een belangrijk aspect van het project. Zo droomt Robin al van workshops voor scholen waarbij de leerlingen op een speelse manier dingen over de natuur kunnen bijleren en vooral een leuke ervaring kunnen hebben op een natuurlijke plek.

uilenkas de soetewey plantwerpen
De uilenkast hangt al klaar voor een dakloze uil

Zorg voor de natuur

Waarom Robin dit nu allemaal doet? Wanneer ik hem dat vraag, heeft hij verschillende redenen om helemaal voor dit project te gaan. Omdat hij de zorg voor mens, dier en omgeving heel belangrijk vindt. Omdat hij gelooft dat een natuurlijke omgeving een omgeving is waarin deze drie zich samen het beste voelen. Omdat hij liever dan er over te spreken doet waar hij zichzelf het beste bij voelt.

Ben je benieuwd naar dit project? Bekijk dan zeker hun facebookpagina eens. Je kan ook nog steeds een struik of boom kopen om het project te steunen. De bijtjes zullen je dankbaar zijn.

Het bericht De Soetewey: een groene oase voor mens, dier en natuur verscheen eerst op Plantwerpen.

Zeldzame natuur in de haven

Als een midden-in-de-stad-bewoner is de haven toch redelijk ver van mijn bed. Tot voor kort was de haven voor mij gelijk aan beton, fabrieken, stank en lawaai. Dries Martens van Natuurpunt brengt daar verandering in. Hij neemt me mee op een toer langs de groene plekjes in de haven van Antwerpen. Ooit fietste ik met een … Lees meer

Het bericht Zeldzame natuur in de haven verscheen eerst op Plantwerpen.

WP_20160811_12_44_22_Pro

Als een midden-in-de-stad-bewoner is de haven toch redelijk ver van mijn bed. Tot voor kort was de haven voor mij gelijk aan beton, fabrieken, stank en lawaai. Dries Martens van Natuurpunt brengt daar verandering in. Hij neemt me mee op een toer langs de groene plekjes in de haven van Antwerpen.

Ooit fietste ik met een vriend door de haven tot in Lillo. Dat er goede fietspaden liggen weet ik dus al, maar dat er ook heel wat groen te ontdekken valt, is nieuw voor mij. Aangezien het regent en we alle twee niet zoveel tijd hebben kiezen we vandaag voor de auto, maar ook met de fiets zijn er mooie tochten te maken door de haven.

Negentig beschermde soorten

Sinds 2014 is er een soortenbeschermingsprogramma voor het havengebied waarin zo’n 90 beschermde planten- en diersoorten opgenomen zijn. Aan de hand van zo’n 125 maatregelen wordt ervoor gezorgd dat deze soorten kunnen standhouden.

zeldzame planten haven antwerpen biodiversiteit plantwerpen
Bijenorchis (links), kattendoorn (rechts boven) en moeraswespenorchis (rechts onder) voelen zich lekker op de kalkrijke grond in de haven.

De haven heeft een heel eigen, specifieke infrastructuur waar sommige planten- en diersoorten zeer goed in gedijen. Zo zijn er bijvoorbeeld heel wat kalkrijke bodems door de opgespoten grond waarop de haven gebouwd werd. Zeldzame orchideeën vinden dat bijvoorbeeld een zalige plek om te groeien.
Wil een bedrijf in de haven een deel van zijn kalkrijk terrein volbouwen, dan zal die omwille van het Soortenbesluit (BVR 15/05/2009) voor compensatie moeten zorgen op een andere plek. Het Soortenbeschermingsprogramma van de Antwerpse haven (MB 23/05/2014) speelt daarop in door al op voorhand leefbare populaties van die soorten te creëren in de randen en reststukjes van natuur (bijvoorbeeld bermen) in de haven.

Ecologische infrastructuur

Door die reststukjes van natuur met elkaar en met de bestaande natuurgebieden te verbinden, wordt er een netwerk van natuur gecreëerd waardoor de populaties niet geïsoleerd raken. Dit vormt samen het Netwerk van Ecologische Infrastructuur (NEI).

kaart_ein_finaal_bijgeknipt

Vaak bestaat deze infrastructuur uit een ecologisch beheerde berm. 85% van de berm wordt slechts een- of tweejaarlijks gemaaid, zodat er steeds voedsel en nestplaatsen voor insecten overblijft. Het maaisel wordt afgevoerd om de bodem te verarmen. Op arme grond is de verscheidenheid van zeldzame planten namelijk groter dan op een rijke bodem. Hierdoor komen er ook weer meer bijen, libellen, kevers, sprinkhanen en andere insecten langs. En daar zijn onder andere padden, vogels en vleermuizen dan weer blij mee. Goed voor de biodiversiteit dus.

WP_20160811_10_32_56_Pro
Doorheen de haven lopen er stroken natuur waarlangs kleine beestjes zich kunnen verplaatsen.

Als zwaluwen hun nest bouwen

Ook heel wat zwaluwen vinden hun ideale nestplekjes in de haven. De huis- en gierzwaluw maken hun nesten onder de dakranden van oude gebouwen. Hangt er een zwaluwnest aan je gebouw, dan mag je dit niet zomaar verwijderen zonder te zorgen voor een andere nestplek voor deze zwaluwen. En dat is nog niet zo gemakkelijk, want een zwaluw keert steeds terug naar hetzelfde nest.

Dries laat me een gebouw zien dat afgebroken moet worden, maar waarvan een deel behouden zal blijven omwille van de bestaande zwaluwnesten. Er werden al 60 kunstnesten bijgehangen om de nesten aan het af te breken stuk te compenseren. Een luidspreker met zwaluwgeluiden moet de huiszwaluwen nog extra aanzetten om zich daarheen te verplaatsen. En met succes: 19 kunstnesten waren al binnen de zes weken bewoond. Ook aan een nabijgelegen gebouw werden kunstnesten en luidsprekers gehangen, maat die zijn totnutoe nog niet bewoond.

zwaluwnesten2
Links de natuurlijke nesten van huiszwaluwen aan een bestaand gebouw, rechts kunstzwaluwnestkasten.

De oeverzwaluw maakt haar nesten dan weer in zandwanden. In de haven zijn er heel wat werven en bergen zand waar deze zwaluwen hun nesten in kunnen bouwen.

natuur haven soortenbeschermingsprogramma plantwerpen
De Schelde kalfde deze zandheuvel af, waardoor het een geschikte nestplaats voor de oeverzwaluw werd.

Vogels begluren

Ook de slikken en schorren van de haven vormen een heel specifieke habitat voor veel vogels. In de voortdurend onderlopende delen aan de oevers van de schelde ontstaan slijkvlaktes (slikken). Hier komen heel veel bodemdiertjes voor en daar zijn veel vogels gek op. De vogelspotter kan hier zijn hartje ophalen. Dries toont me twee vogelkijkhutten in de haven, eentje aan het Groot Buitenschoor en eentje aan de Kuifeend.

Het natuurreservaat De Kuifeend is een onder water gelopen polderlandschap omsloten door havengebied. Langs deze vijver heeft zich een rietkraag ontwikkeld die zeer geliefd is bij riet- en watervogels.

kijkhut
Links de vogelkijkhut in natuurgebied Groot buitenschoor en rechts de kijkhut in natuurreservaat de Kuifeend

Gratis fietskaart

Overtuigd om eens op ontdekking te gaan in de haven? Het havenbedrijf maakte een fietskaart die je gratis kan verkrijgen in het Havenhuis (elke weekdag tussen 7 en 20 uur) of in het Havenpaviljoen aan het MAS (van dinsdag tot zondag van 9.30 tot 17.30 uur). Daarop staan tochten van 10 tot 60 km. Je kan ook de app ‘Port of Antwerp’ downloaden op je smartphone (op Android en iPhone).

Op zoek naar 1000 soorten

Wil je kennismaken met een natuurgebied nabij de haven en de vrijwilligers die meehelpen met het beheer? Ga dan deze zaterdag 20 augustus vanaf 14 uur mee op zoektocht naar de 1000 soorten die voorkomen in de Oude Landen in Ekeren.

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Het bericht Zeldzame natuur in de haven verscheen eerst op Plantwerpen.

Ik ga spelen in de natuur en neem mee…

Antwerpen telt een reeks leuke speelnatuurterreinen en speelbossen. Kinderen hoeven dus niet ver te gaan om de natuur te ontdekken. Ga voorbereid op ontdekking om te verzekeren dat je speelavontuur een succes wordt. In Antwerpen is in elk district minstens één natuurspeelterrein. Zo is er voor elk kind een plekje in de buurt om op … Lees meer

Het bericht Ik ga spelen in de natuur en neem mee… verscheen eerst op Plantwerpen.

Keien verzamelen in het Hydepark in Hoboken

Antwerpen telt een reeks leuke speelnatuurterreinen en speelbossen. Kinderen hoeven dus niet ver te gaan om de natuur te ontdekken. Ga voorbereid op ontdekking om te verzekeren dat je speelavontuur een succes wordt.

In Antwerpen is in elk district minstens één natuurspeelterrein. Zo is er voor elk kind een plekje in de buurt om op avontuur te gaan in de natuur, net zoals in onze kindertijd.

Soms krijgen we wel eens vragen over de veiligheid van deze terreinen. Gevaarlijker dan de plekjes waar wij vroeger speelden zijn ze zeker niet, maar spelen (in de natuur) is nooit volledig zonder risico. Dat maakt het voor kinderen ook net spannend en uitdagend. Ze leren er spelenderwijze om risico’s te herkennen en juist in te schatten. Speelnatuur biedt dus een heel waardevolle leerschool.

Speelnatuur in Park van Eden in Wilrijk (foto: Sigrid Spinnox)
Speelnatuur in Park van Eden in Wilrijk (foto: Sigrid Spinnox)

Wil je voorkomen dat het avontuur eindigt in traantjes, denk dan aan volgende zaken.

Water

Water is een topper bij kinderen. Het is voor kinderen hét leukste en avontuurlijkste natuurelement dat er bestaat, met eindeloos plezier tot gevolg. Daarom kreeg water een plek op sommige natuurspeelterreinen, zoals het Park Van Eden (Wilrijk), de Bremweide (Deurne), het Hydepark (Hoboken), de Distelhoek (Merksem) en het Hagelbergpark (Berendrecht).

Speelwater op de Bremweide in Deurne (foto: Noortje Palmers)
Speelwater op de Bremweide in Deurne (foto: Noortje Palmers)

Met volgende voorzorgsmaatregelen kan je gerust zijn dat het wateravontuur leuk blijft:

  • Denk eraan: dit is speelwater en geen zwemwater. Kinderen mogen hier tot aan de knieën in het water spelen en mogen niet van het water drinken.
  • In het water kunnen mogelijk de larven van de Trichobilharzia ocellata voorkomen. Deze larven kunnen zorgen voor (onschuldige) jeukende bultjes die we kennen als zwemmersjeuk. Om dit te vermijden, is het belangrijk om na het speelavontuur te douchen.
  • Het kan gebeuren dat er bloedzuigers in het water voorkomen. Controleer na het spelen daarom of er geen bloedzuigers op het lichaam aanwezig zijn. Verwijder de bloedzuiger door je vingernagel of een ander plat object tussen het dier en de huid te schuiven. De wond is oppervlakkig en niet gevaarlijk, maar zal eventjes blijven bloeden door de stollingsremmende middelen in het speeksel van het dier en kan ook een beetje jeuken. Niets dat een pleister en een kusje niet op kan lossen.
  • Mee te nemen: reservekledij, handdoeken, plastic schoeisel en emmertjes en potjes voor meer spelplezier.
Over de stapstenen lopen in het Hagelbergpark (foto: François De Heel)
Over de stapstenen lopen in het Hagelbergpark (foto: François De Heel)

Andere natuurelementen

Ook als er niet in het water wordt gespeeld, houd je best rekening met volgende dingen:

  • Denk aan de typische lastpakken zoals teken, dazen en processierupsen. Controleer op beten of irritatie en behandel zo snel mogelijk met een speciaal middel.
  • Let op dat kinderen niet zomaar bessen of planten in hun mond stoppen. Niet alles is gegarandeerd eetbaar. Erg giftige soorten worden wel nooit aangeplant op speelterreinen.
  • Veel speelnatuurterreinen worden extensief gemaaid. Tussen de hogere beplanting en gras kan daarom ook wel eens stekelig onkruid voorkomen. Denk zelf maar eens terug aan je kindertijd: het is een interessante les voor kinderen om dit onkruid te herkennen en te vermijden.
  • Zijn de kinderen jonger dan 7 jaar, zorg dan dat ze altijd in je zicht spelen. Zo kan je snel ingrijpen.
  • Mee te nemen: voldoende drinkwater, zonnecrème, een EHBO-kit met tekentang, middeltjes tegen insectenbeten en jeuk en pleisters.
Hoog gras en veel zon in het Park Van Eden in Wilrijk
Hoog gras en veel zon in het Park Van Eden in Wilrijk

Vergeet niet om je afval in de vuilbak te doen. Zo blijft het leuk voor iedereen en vermijd je dat andere kinderen zich verwonden aan rondslingerend zwerfvuil.

Toch een probleem gezien of ongelukje gehad? Meld het altijd aan de infolijn op 03 22 11 333 of info@stad.antwerpen.be. Zo kan de stad maatregelen nemen.

De spelregels in het Hydepark in Hoboken
Alles op een rijtje: de spelregels.

Speelnatuur in Antwerpen

Een overzicht van openbare natuurspeelterreinen in Antwerpen vind je op www.antwerpen.be/speelnatuur.  

Over het water zwieren in het speelnatuurterrein Distelhoek in Merksem (foto: Sigrid Spinnox)
Over het water zwieren in het speelnatuurterrein Distelhoek in Merksem (foto: Sigrid Spinnox)

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Het bericht Ik ga spelen in de natuur en neem mee… verscheen eerst op Plantwerpen.

Wandelgids laat je duurzaam Antwerpen ontdekken

Wandelen in eigen stad, voor mij is dat meestal gewoon om van punt A naar punt B te geraken. Dankzij de wandelzoektocht ‘Take a Goodwalk’ ontdekten we echter heel wat duurzame plekjes in onze eigen buurt. Take a Goodwalk loodst je langs duurzame initiatieven en plekjes in Antwerpen en Borgerhout. Met collega’s Fleur, Brian en … Lees meer

Het bericht Wandelgids laat je duurzaam Antwerpen ontdekken verscheen eerst op Plantwerpen.

klappeistraat

Wandelen in eigen stad, voor mij is dat meestal gewoon om van punt A naar punt B te geraken. Dankzij de wandelzoektocht ‘Take a Goodwalk’ ontdekten we echter heel wat duurzame plekjes in onze eigen buurt.

Take a Goodwalk loodst je langs duurzame initiatieven en plekjes in Antwerpen en Borgerhout. Met collega’s Fleur, Brian en jobstudent Katleen testten we de wandeling uit. Voor ons was niet alles onbekend, maar het bleef leuk om te lezen wat de gids erover vertelde én om de wedstrijdvragen op te lossen.

De wandeling start normaal gezien vanuit het centraal station, maar omdat het EcoHuis zowel een verkooppunt voor de gids is als een duurzame plek in de wandeling, gingen we daar van start. Elk met een zak vol fietszadelhoesjes om tijdens onze tocht te verspreiden (je kan ze ook gratis krijgen aan onze balie). Kijk je mee?

EcoHuis

Uiteraard geen onbekende voor ons. Je kan hier terecht voor duurzaam advies rond (ver)bouwen, premies, energielening, besparingen op je factuur, tuinieren… Neem ook eens een kijkje op ons groendak dat 15 verschillende soorten en technieken van groendaken toont, wandel door onze ecostadstuin en bewonder de groene gevels. Regelmatig houden we hier ook workshops, infosessies en rondleidingen. Meer info vind je op antwerpen.be/ecohuis.

Foto’s: Victoriano Moreno

Omgeving Moorkensplein

Op het Moorkensplein valt veel te bekijken. Wat ons het meest in het oog sprong, was het Ecokot en de Samentuin De Wasserette. Op het moment zelf konden we enkel door de gaatjes van de poort binnenpiepen, maar Greet schreef eerder al eens over deze gezellige samentuin op een braakliggend terrein. Leuk om te zien hoe een terrein waar voorheen helemaal niks mee gebeurde, nu een plek is waar buurtbewoners kunnen genieten van het groen, sociaal contact en samen groentjes kunnen kweken.

moorkensplein_Collage
Foto links: Walter Saenen

De Roma

De Roma kennen we allemaal als de gezellige concertzaal, heropgebouwd door vrijwilligers uit de buurt. Maar wist je ook dat op het dak van De Roma onlangs een groendak werd aangelegd? Zo helpt De Roma om meer biodiversiteit in de stad te brengen, regenwater op te vangen en de hitte te temperen tijdens hete dagen.

Foto’s: Jan Crab en Dirk Kerstens
Foto’s: Jan Crab en Dirk Kerstens

Krugerplein

Het Krugerplein is een groene ademruimte voor de Borgerhoutse buurt. Kinderen kunnen hier naar hartenlust spelen terwijl ouders gezellig bijpraten. Er zijn hier vele gezellige caféetjes en evenementen, zoals rommelmarkten. Ook deze plek kende ik al (we hielden hier in de winter nog ons verjaardagsfeest), maar ik kan er elke keer weer van genieten. We ontdekten hier trouwens een vuilbak die het afval samendrukt met behulp van de energie van zonnepaneeltjes en huizen prachtig begroeid met gevelgroen.

krugerpark_Collage

Vinçotteplein

Op het vernieuwde Vincotteplein vonden we een groot bijenhotel, waar solitaire bijen nestgelegenheid vinden. Hoe je dat zelf maakt, legde ik je eerder al eens uit. Omdat bijen ook moeten eten, staan op het plein ook plantenbakken vol mooie bloemen.
Wist je dat er hier ook wordt gezorgd voor nestgelegenheid van mussen? In de gevel van woningen gebouwd door AG Vespa werden mussengaten voorzien.

vincotte_Collage

Omgeving Het Laar

Ook bij onze achterburen aan Het Laar valt heel wat te beleven. Ontdek hier een kerk die verwarmt dankzij zonnepanelen, de stadsfietsjes Vélo, buurtbomen (straatbomen waarbij de buren de boomspiegels beplanten en verzorgen), ecologische B&Bs en prachtig stadsgroen, van een plantenbak met wilde planten tot mooi gevelgroen.

Laar
Links: het zicht op de ecokerk aan het Laar vanop het groendak van het EcoHuis

Kerkstraat

De tuin van de kerk in de Kerkstraat is geen gewone tuin, maar een mooie prairietuin. Deze tuin houdt zichzelf in stand en heeft amper onderhoud nodig. Het is een echte trekpleister voor insecten.

kerkstraat_collageWe bewonderden nog even de mooie grondschildering op het basketbalplein en vervolgden onze weg door één van de mooiste straatjes van Antwerpen-Noord.

Klappeistraat

Zodra je de Klappeistraat binnenwandelt, waan je je even ergens anders. Deze woonerf-straat is erg rustig en heeft veel stadsgroen. Aan de huisjes pronken bloembakken en gevelgroen, en van de ene kant van de straat naar de andere lopen groenslingers. Ik loop hier graag door met mensen die de buurt niet kennen om hen eens een andere blik op deze wijk te geven.

Aan het einde van de Klappeistraat vinden we Filmhuis Klappei. Met de wandelgids krijg je hier 2 euro korting om naar de film Human te gaan kijken, een indrukwekkende docufilm van Yann Arthus-Bertrand.

klappei_Collage

Creatieve hotspot rond de Offerandestraat

Door de Offerandestraat wandelden we naar de creatieve hotspot rond Designcenter De Winkelhaak. We brachten even een bezoekje, waar ons oog viel op een gezellig binnenterras Bar Oscar.

Bar d'Office Designcenter De Winkelhaak
Vlakbij vind je ook de winkel Buurtkost, waar je lekkere biologische voeding kan kopen.

De Coninckplein

In bibliotheek Permeke vindt elke dinsdag de buurtmarkt De Buurderij plaats. Meer hierover lees je in deze post van Fleur.

De buurderij in bib Permeke
De buurderij in bib Permeke

Je vindt in deze buurt ook de kantoren van ‘Colllectief Goed’, een project gesteund door Stadslab2050 om goede, betaalbare woningen te verhuren aan kwetsbare gezinnen.

Even snel fietszadelhoesjes verspreiden!
Even snel fietszadelhoesjes verspreiden!

Omgeving Rooseveltplaats

Op weg naar de Rooseveltplaats passeren we stedelijke basisschool Omnimundo. Achter de gevel schuilt een ecospeelplaats. Omnimundo nam in 2010 deel aan het proefproject van het EcoHuis rond natuurspeelplaatsen in de stad. Zo creërden ze samen een leuke, groene plek voor hun leerlingen. Ik vertel je binnenkort meer over dit project en andere natuurspeelplaatsen in de stad.

Stedelijke basisschool Omnimundo in Antwerpen-Noord was één van onze proefprojecten
Stedelijke basisschool Omnimundo in Antwerpen-Noord was één van de proefprojecten van het EcoHuis

In de kelder van het Atheneum in Antwerpen op de Rooseveltplaats treffen we een sympathieke start-up aan: Caffungi. Caffungi haalt bij horeca uit de buurt koffiedik op om hierop oesterzwammen te kweken. De leerlingen van het Atheneum helpen mee. De oesterzwammen verkopen ze opnieuw aan horeca uit de buurt en kan je ook kopen in een zelfgroeipakket (enkel water toevoegen en wachten). Wat een leuk voorbeeld van circulaire economie!

Caffungi
Van dinsdag t.e.m. vrijdag om 16 uur en op zaterdag om 11 uur kan je hier uitleg krijgen over de kwekerij.

Kievitwijk

We sluiten onze wandeling af in de Kievitwijk achter het station. Een leegstaand (stads)gebouw waar ik zelf nog mijn carrière bij de stad begon, wordt nu gebruikt voor een cohousing project. Het concept is ‘bewaking door bewoning’. De bewoners kunnen tegen een lage huurprijs in het gebouw wonen en beschermen het zo tegen vandalen en andere problemen die kunnen optreden bij leegstand.

Tegenover dit gebouw komt een nieuwe groenzone, Kievit II. Het belooft een groene plek met fijne spel- en rustplekken te worden. Ik ben benieuwd!

kievit_collage
Links: de zone zoals ze er nu bijligt, met het oude stadsgebouw. Rechts: een schets van de toekomstige groenzone Kievit II

Zelf op wandel?

Wil je zelf deze wandeling eens gaan doen? Dat kan t.e.m. 3 oktober. De gids kost 3 euro en koop je in het EcoHuis, het bezoekerscentrum van de toeristische dienst in het station Antwerpen-centraal of aan de Grote Markt. Bij de wandeling hoort ook een leuke wedstrijd/wandelzoektocht.

Tip: plan je wandeling tijdens de openingsuren van de verschillende initiatieven. Praktische info en openingsuren vind je op de website van organisator Goodplanet.

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Het bericht Wandelgids laat je duurzaam Antwerpen ontdekken verscheen eerst op Plantwerpen.