Zeg ja tegen de bij

Bijen zijn heel belangrijk voor de bevruchting van planten en het leven op aarde. Maar ze hebben het moeilijk. Help hen door te kiezen voor insectenvriendelijke planten, of maak bijenhuisjes of een echt bijenhotel. Ook jij en je (moes)tuin hebben er baat bij! Het was onlangs nog in het nieuws: steeds meer bijensoorten en andere … Lees meer

Het bericht Zeg ja tegen de bij verscheen eerst op Plantwerpen.

bijen smullen van lentebloeiers Plantwerpen

Bijen zijn heel belangrijk voor de bevruchting van planten en het leven op aarde. Maar ze hebben het moeilijk. Help hen door te kiezen voor insectenvriendelijke planten, of maak bijenhuisjes of een echt bijenhotel. Ook jij en je (moes)tuin hebben er baat bij!

Het was onlangs nog in het nieuws: steeds meer bijensoorten en andere bestuivers zijn met uitsterven bedreigd. Dat is ook voor de mens slecht nieuws: driekwart van alle voedselgewassen ter wereld en 90 procent van alle wilde planten zijn minstens deels afhankelijk van dierlijke bestuiving.

supermarktbijen
Een simulatie van een supermarkt met en zonder bijen (bron: Whole Foods Market)

Bijen hebben het steeds moeilijker door ons pesticidengebruik en omdat ze niet meer zo gemakkelijk voeding en nestgelegenheid vinden. Ook de klimaatverandering en ziekten veroorzaken een daling in de bijenpopulatie.

Maar er is ook goed nieuws: de bij heeft het doorgaans meer naar haar zin in de stad dan op het platteland. In de stad vinden ze namelijk meer (verschillende) lekkere bloemetjes dan op een akker. Stadsbewoners zijn dus een belangrijke schakel bij het helpen van de bij. Fleur schrijft binnenkort over hoe de stad bijen helpt. Wil je zelf ook helpen? Wij geven je wat tips.

Nuttig én zachtaardig

Wees niet bang voor bijensteken: de bij die je doorgaans in je tuin ziet, is geen honingbij, maar een solitaire of ‘wilde’ bij. Solitaire bijen leven niet in een kolonie en stellen zich daarom minder beschermend op. Ze zijn zachtaardig en vallen niet aan. Meestal is hun angel zelfs te zwak om door je huid te boren. Je kan ze dus gerust eens van dichtbij bestuderen.

Zelfs honingbijen zijn best ok. Op het groendak van het EcoHuis staan al jaren bijenkasten en we komen dus regelmatig honingbijen tegen in onze tuin. We hebben er geen last van, ze houden zich gewoon bezig met hun eigen zaken.

IMG_3152
Naast de bijenkasten op het groendak maakten we plaats voor bijenvriendelijke wilde kruiden

Vermijd pesticiden

Pesticiden lijken een gemakkelijke oplossing voor ongewenste planten of dieren, maar ze berokkenen veel schade aan de omgeving. Ze vervuilen het water en de lucht en maken planten en dieren ziek. Eens in het milieu, zijn deze stoffen ook erg moeilijk te verwijderen.

Vermijd daarom het gebruik van pesticiden en gebruik in de plaats alternatieven. Op de website ‘Zonder is gezonder’ lees je in de bestrijdingsgids hoe je milieuvriendelijk aan de slag gaat. Wist je trouwens dat het sinds 2015 verboden is om pesticiden te gebruiken op het trottoir? Ook de groendienst van Antwerpen gebruikt geen pesticiden.

Kies voor insectenvriendelijke planten

Sommige planten die je in het tuincentrum tegenkomt, zijn vooral gekweekt om mooi te zijn. Daardoor hebben ze soms amper of geen nectar of (toegankelijk) stuifmeel meer. En net dat heeft de bij nodig om te overleven.

  • Vraag daarom altijd naar insectenvriendelijke planten of kies voor wilde planten. Voorbeelden van insectenvriendelijke planten vind je op onze website.
  • Ga ook voor variatie: probeer voor bloeiende planten te zorgen van het vroege voorjaar tot in de herfst. Vroege voorjaarsbloeiers zijn zeer belangrijk om bijen na de winter een goede start te bieden.
  • Heb je een moestuin? Laat dan een ui of prei doorschieten en in bloei komen, of kies voor bosaardbeitjes als bodembedekker. Bijen zijn ook dol op bloeiende kruiden zoals lavendel, komkommerkruid, salie of marjolein.
  • Vaak vind je ook een bijenvriendelijk bloemenmengsel in het tuincentrum. Ook uit onze zadenbib kan je een bijenvriendelijk mengsel lenen.
  • Denk trouwens niet alleen aan je tuin. Ook op een groendak, balkon of aan je gevel kunnen bijvriendelijke planten groeien.
bijen smullen van lentebloeiers Plantwerpen
De blauwe druifjes op ons balkon lokken heel wat bijen

Geef de bij een huis

Vroeger vonden solitaire bijen gemakkelijker plekjes om hun eitjes te leggen. Bijvoorbeeld in de voegen van een huis of in een zandberg. Door renovaties en de toenemende verstening vindt de bij moeilijker nestgelegenheid. Help ze daarom een handje door huisjes aan te bieden: het is niet zo moeilijk.

Let er steeds op dat het bijenhuisje of -hotel op een zonnige en droge plek komt. Voorzie eventueel een afdakje van hout of een dakpan zodat het huisje niet nat wordt.

Bijenhuis

Een bijenhuisje kan je kopen in de winkel, maar je kan het ook heel gemakkelijk zelf maken.
Verschillende soorten materialen lokken verschillende soorten solitaire bijen:

bijenhuisjes
Simpele bijenhuisjes met hout, holle stengels en leem (bron: Pinterest)
  • Houtblokjes: sommige bijensoorten wonen het liefst in houtblokjes. Zorg voor blokjes van zo’n 20 cm lang. Eik, robinia, es, beuk en meidoorn zijn goede houtsoorten voor bijen. Boor in het blokje gaatjes tussen de 3 en 8 mm breed. Voorkom dat de bijen hun vleugels  beschadigen door ervoor te zorgen dat er geen schilfers in de gaatjes blijven. Dit doe je door de boor een paar keer omhoog en omlaag te trekken.
  • Holle stengels: andere bijen verkiezen dan weer holle stengels om hun eitjes in te leggen. Vul een wijnkistje, conservenblik of ander voorwerp met holle stengels. Bamboe, riet, venkel of brandnetel zijn bijvoorbeeld ideaal. Zorg dat alles stevig vastzit en de stengels niet meer kunnen bewegen.
    Sommige bijen nestelen enkel in verticale stengels. Bind bijvoorbeeld braam, framboos, koningskaars, distels of vlier samen en plaats ze verticaal.
  • Leem: andere bijen nestelen in leemwanden. Maak een mengsel van 4 delen leem, 4 delen zand, 1 deel gebluste kalk of klei en een klein beetje water. Smeer het mengsel in een wijnkistje, terracotta bloempot of bloembak. Laat het een uur drogen en prik er dan gaten van ongeveer 10 centimeter diep in met stengels, spijkers of bijvoorbeeld een breipriem.

Bijenhotel

Als je meerdere soorten met elkaar combineert, dan noemen we dat een bijenhotel. Daarvoor kan je een constructie voorzien, zoals we laatst maakten tijdens een workshop voor EcoScholen in stedelijke basisschool De Piramide.

Van hardhout maakten we een constructie van ongeveer 2,5 meter, die een halve meter in de grond werd gegraven. Gebruik je zacht hout, zet het dan vast in een betonnen sokkel om te voorkomen dat het snel wegrot.

Constructie_Collage

In de constructie plaatsten we houtblokjes en een wijnkistje gevuld met holle stengels. Om het hotel te beschermen tegen regen, plaatsen we er nog een (groen)dakje op. Kom maar af bijtjes!

hotel_Collage

Het bericht Zeg ja tegen de bij verscheen eerst op Plantwerpen.

Een dagje in de zadenbib

Op dinsdag is ons vergaderzaaltje op de tweede verdieping altijd gereserveerd. Dan komen de vrijwilligers van de zadenbib alle zaden die we gekregen hebben schoonmaken, verdelen en verpakken. Engelengeduld Die zaden krijgen we van verschillende tuiniers, mensen die graag in hun tuin of met de natuur bezig zijn en hun eigen creaties graag willen delen. … Lees meer

Het bericht Een dagje in de zadenbib verscheen eerst op Plantwerpen.

IMG_2984

Op dinsdag is ons vergaderzaaltje op de tweede verdieping altijd gereserveerd. Dan komen de vrijwilligers van de zadenbib alle zaden die we gekregen hebben schoonmaken, verdelen en verpakken.

Engelengeduld

Die zaden krijgen we van verschillende tuiniers, mensen die graag in hun tuin of met de natuur bezig zijn en hun eigen creaties graag willen delen. Doorheen het jaar krijgen we zo best wat zaden bijeen. Zowel in het EcoHuis als in de andere zadenbibs kan je zaad afgeven. Soms ontvangen we zelfs zaad per post.

Zonnebloem-, pompoen- en klaprooszaden krijgen we het vaakst, maar in de twee en een half jaar dat de zadenbib bestaat, kregen we al zaden van bijna 200 verschillende soorten groenten, kruiden, bloemen, heesters en bomen. Minder bekende zaden die we kregen zijn die van bijvoorbeeld wonderboom, quinoa of boomspinazie.

IMG_2981
Met engelengeduld maken vrijwilligers de zaden schoon

Al die zaden komen terecht in de handen van de vrijwilligers van de zadenbib, mensen met een hart voor de natuur. Onze zadenvrijwilligers hebben het talent om alles kalm onder handen te nemen. Elke dinsdag stellen ze hun engelengeduld tentoon en komen ze zaden schoonmaken en inpakken. Ieder soort zaad heeft een eigen behandeling nodig. Sommige zaden worden een voor een uit de peul gehaald, andere gaan verschillende keren door een zeef, waarna je zachtjes het kaf van het koren kan blazen. Nog andere zaden worden stuk per stuk met de hand gescheiden van het kaf.

Iedere vrijwilliger van de zadenbib heeft ook een eigen specialiteit. Zo kwam Elke hier terecht via een stage van haar school voor blinden en slechtzienden. Zij helpt ons bij het verpakken van de grote zaden, zoals die van zonnebloemen en pompoenen.

heropening zadenbibs plantwerpen

Na de voorbereiding gaan de zaden in zakjes. Voor elke nieuwe soort zaad die we ontvangen, ontwerpt Gino een etiket. Voor elk etiket verricht hij opzoekwerk om van de juiste informatie te voorzien. Zo is zijn kennis over planten gaandeweg gegroeid.

Even in de printer en Helene niet de etiketjes precies op de juiste zakjes. Zij houdt heel nauwkeurig bij welke zakjes nog etiketten nodig hebben en wat er nog afgedrukt moet worden.
Sommige zaden kunnen we niet meer verpakken omdat ze niet meer kiemkrachtig zijn of we niet precies weten wat het is. Dan zorgt Helene er voor dat de zaden naar de vogeltjes gaan.

heropening zadenbib plantwerpen
Verschillende duizenden zakjes zaden werden hier al ingepakt

Sharifa werkt heel graag met anderen samen aan natuurprojecten. Ik leerde haar jaren geleden kennen op Biodroom, waar ze met haar zoontje kwam zaaien en planten. Ze gaat voor ons op zoek naar gelijkaardige projecten over de hele wereld en zorgt ervoor dat we met hen ervaringen kunnen uitwisselen.

De ingepakte zaden gaan in pakketten naar de vijf Antwerpse zadenbibs om uit te lenen. Eén ervan bevindt zich in het EcoHuis, maar er is ook een zadenbib in bib Driehoek in Ekeren, bib de Bist in Wilrijk en bib de Poort in Berchem. Op 27 februari gaat er zelfs een nieuwe zadenbib open in de kinderbib de Vertellerij in Berchem.

Een gezellige bedoening

De samenkomst van de vrijwilligers is vooral een gezellige bedoening. Er is altijd een hoop koffie en babbels over planten, tuintjes, wereldproblemen en persoonlijke dingen. Het leuke is dat je bezig bent met je handen en ondertussen rustig een babbeltje kan doen.
Zonder deze vrijwilligers zouden de verschillende zadenbibs deze zaterdag niet opnieuw kunnen open gaan na een winterslaapje.

Vind jij de zadenbib ook een leuk initiatief en heb je af en toe eens wat tijd vrij, kom dan gerust een keertje meehelpen in de zadenbib. Stuur vooraf even een mailtje met je contactgegevens naar het EcoHuis en ik geef je graag alle uitleg.

heropening zadenbib plantwerpen
Vanaf zaterdag 27 februari 2016 kan je weer terecht in de verschillende zadenbibs om zaden te lenen en binnen te brengen

Zelf zaaien?

Of heb je zin om weer in je eigen tuin van start te gaan? Dan is de opening van de zadenbib zeker iets voor jou. Kom zaterdag 27 februari de eerste zaadjes van het seizoen lenen tijdens de opening van de zadenbib in het EcoHuis of een van de vier andere bibliotheken. Pik meteen één van de workshops over tuinieren mee.
Geraak je er zaterdag niet? Vanaf dan kan je tijdens de openingsuren van de zadenbibs terug terecht voor zaden.

Want uiteindelijk begint alles vanuit een zaadje …

Het bericht Een dagje in de zadenbib verscheen eerst op Plantwerpen.

Wat je nog niet wist over mos

Mossen behoren tot de eerste landplanten en bedekten als één van de eerste planten de aarde. Mos is voor veel mensen een ongewenste gast in hun gazon of op het dak. Toch zorgt mos voor een zuiver(der)e lucht en heeft het nog andere voordelen. Tegenwoordig wordt het zelfs gebruikt voor allerhande creatieve (groene) toepassingen. Mos: wat … Lees meer

Het bericht Wat je nog niet wist over mos verscheen eerst op Plantwerpen.

IMG_3044

Mossen behoren tot de eerste landplanten en bedekten als één van de eerste planten de aarde. Mos is voor veel mensen een ongewenste gast in hun gazon of op het dak. Toch zorgt mos voor een zuiver(der)e lucht en heeft het nog andere voordelen. Tegenwoordig wordt het zelfs gebruikt voor allerhande creatieve (groene) toepassingen.

Mos: wat is dat nu eigenlijk?

Mossen zijn kleine plantjes die dicht bij elkaar groeien in matten of kussens op rotsen, bodem of op de stam of bladeren van bomen. Ze hebben geen echte wortels en hechten zich vast met wortelachtige structuren. Deze structuren worden niet gebruikt voor opname van nutriënten zoals bij andere planten wel het geval is. Mos groeit en bloeit in bossen, parken en tuinen.

3281369723_0b0e1e25a7_z
Mos kan je niet zaaien, maar als de omstandigheden goed zijn (vochtig, schaduwrijk en zure grond) plant het zichzelf makkelijk voort.

Wat zijn de voordelen van mos?

  • Mossen zijn een belangrijke schakel in ecosystemen: ze produceren zuurstof, beschermen tegen erosie, scheppen een gunstig microklimaat voor ontkieming van allerlei zaden en bieden leefruimte aan vele kleine insecten.
Mos kan een meerwaarde zijn in de (schaduw)tuin.
Mos kan een meerwaarde zijn in de (schaduw)tuin.
  • Veel mossen zijn bio-indicatoren. De aan- of afwezigheid van bepaalde soorten mossen zegt veel over de heersende milieuomstandigheden. Dat betekent dat wanneer je een bepaald soort mos ergens vindt, je dan ook weet of daar vervuiling is. Mossen leven letterlijk van de regen, de wind en de directe ondergrond, en zijn dus extra gevoelig voor luchtvervuiling.
  • Uit onderzoek is gebleken dat mos fijn stof kan opvangen en vasthouden. De universiteit van Bonn heeft bewezen dat mos fijn stof zelfs kan verteren. En niet een beetje: 1 m2 mos eet jaarlijks ongeveer 20 gram fijn stof ‘op’. Uit een proef op de middenberm van de autoweg bij Bonn blijkt dat nat mos prima functioneert als ‘fijn stof vreter’. Bij droogte verliest het zijn filterende werking.

Waarvoor kan ik mos zo al gebruiken?

Mos beschouwen we vaak als een ongewenste gast in ons gazon, op onze terrassen of daken. Door zijn eenvoudige structuur is mos een zeer onschuldig plantje. Toch hebben we de gewoonte om mos zo veel en zo goed mogelijk te verwijderen. Groeit het op je lievelingsboom of dak? Laat het gewoon staan, het kan geen kwaad. Het enige dat kan gebeuren is dat het op termijn een kiemplaats wordt voor andere plantjes.

Spontane mosgroei zorgt voor groene daken (2 daken vooraan) die één geheel vormen met aangelegde groendaken.
Spontane mosgroei zorgt voor groene daken (2 daken vooraan) die één geheel vormen met aangelegde groendaken.

Bodembedekker in de schaduwtuin

Mos kan in plaats van gras als bodembedekker ingezet worden in de schaduwtuin. Heb je een hoekje in je tuin met een dichtgegroeide struik of boom waaronder je gras het niet goed doet en je blijft vechten met het mos?  Je kan op die plekken het mos gewoon zijn gang laten gaan en zo je eigen mostuintje creëeren.

private-moss-garden-moss-acres2
In Japanse tuinen wordt er vaak met mos gewerkt. Dit jaar heeft de Floralia beurs zelfs speciale aandacht voor Japanse mostuinen.

Mos werkt ook als een spons op plekken in de tuin die tijdens een flinke bui blank komen te staan en krijgt ze zo sneller terug droog.

Steen- en muurbegroeiing (graffiti)

Doordat mos geen aarde nodig heeft om te groeien, kan het overleven op een rotsachtige ondergrond. Zo kan je er muren, stenen of beelden mee laten begroeien. Ze moeten dan wel op een vochtige (en eerder schaduwrijke) plek staan, bijvoorbeeld aan een vijvertje. Hou altijd in de gaten dat het mos niet uitdroogt.

indoor garden lighting design, garden, lighting design
Mos tussen stapstenen kan voor een mooi groen effect zorgen.

Heb je een saaie tuinmuur die je graag wil vergroenen? Je kan altijd eens proberen mosgraffiti aan te brengen. Er zijn mooie voorbeelden van.

Hoe laat je zelf je muur, boomstam, beeld of dakje met mos begroeien?

Je bent ondertussen helemaal overtuigd van de voordelen en schoonheid van mos? Je wil zelf graag een mostapijt of graffiti? Dan kan je zelf aan de slag om mos te kweken. Dit doe je als volgt:

  • verzamel of koop wat (levend) mos. Let op, het is niet toegestaan om mos zomaar uit het park of bos halen! Koop het via een speciaalzaak of online. Informeer je liefst over de herkomst van het mos. Als je iemand kent met veel mos op zijn dak of terras, kan je ook dat gebruiken.
  • Doe het mos samen met yoghurt of karnemelk, een paar schepjes suiker en gebruikte koffieprut in een blender en mix dit goed door elkaar.
  • Breng dit mengsel vervolgens aan op aarde die je vooral niet moet bemesten of kalk moet geven.
mos_graffiti
Met het mosmengsel kan je schilderen, mosletters aanbrengen op muren of een mostapijt maken.

Deze kunstenaar maakt kunstwerken met mos.

Indoor

In huis werd en wordt mos gebruikt als vloerbedekking, matrasvullingen en isolatiemateriaal. Mossen worden tegenwoordig ook decoratief ingezet. Ik vertelde je eerder al hoe je je eigen mosterrarium kan maken. Liesbet schreef in haar post over ‘mosschilderijen’ die je in huis kan halen om je woonruimte te vergroenen.

mos_schilderij_01
Een mosschilderij zorgt voor verticaal groen binnen. Bron foto: NADA

Voor decoratief gebruik zijn er veel verschillende soorten mos en manieren om mos te bewaren. Als je zeker wil zijn over de duurzaamheid en ecologische waarde van je mos, informeer je je best zo goed mogelijk over de herkomst en de bewaartechniek van het mos.

Ik heb geleerd dat je best gestabiliseerd ‘rendiermos’ of ‘Ijslands mos’ gebruikt voor toepassingen binnenshuis. Rendiermossen zijn struikvormig, groen-grijs gekleurd en hebben holle mergloze vertakkingen. Het lijkt op een plant, maar het organisme bestaat uit een schimmel en een alg (groenwier). Het gebruikte korstmos groeit in Noorwegen, in een natuurgebied en wordt onder staatstoezicht geoogst. Er wordt geen schade toegebracht aan, of sporen nagelaten in de natuur. Het mos groeit na het oogsten weer aan. Ook bij de verdere bewerking komen geen schadelijke middelen te pas.  Na het oogsten wordt het bewerkt met glycerine, waardoor het blijvend zacht, elastisch, vuilafstotend en brandvertragend wordt. Het rendiermos kan gekleurd worden met kleurvaste, niet-toxische kleurstoffen.

Nog een uitsmijter: wat dacht je van een douchemat van mos voor in de badkamer?

Het bericht Wat je nog niet wist over mos verscheen eerst op Plantwerpen.

Breng de natuur naar binnen

Buiten oogt het nu misschien wat minder groen, maar binnen kan je gelukkig het hele jaar door groene plekjes creëren. Ook al heb je weinig plaats, er zijn steeds leuke en mooie manieren om planten in je interieur te verwerken. In een winkel rond ‘nature design’ deed gastblogger Liesbet de nodige inspiratie op. Wat dacht … Vervolgd

Het bericht Breng de natuur naar binnen verscheen eerst op Plantwerpen.

mosschilderij

Buiten oogt het nu misschien wat minder groen, maar binnen kan je gelukkig het hele jaar door groene plekjes creëren. Ook al heb je weinig plaats, er zijn steeds leuke en mooie manieren om planten in je interieur te verwerken. In een winkel rond ‘nature design’ deed gastblogger Liesbet de nodige inspiratie op. Wat dacht je bijvoorbeeld van airplants, mosschilderijen of magnetische wandplanters?

Ik houd van leven in huis. Mijn huisdieren en kamerplanten (en ja ok, ook mijn lief) zijn mijn lievelingen in mijn appartementje. Vooral in de winter doet het mij deugd om binnen de natuur zijn gang te zien gaan. Maar in tegenstelling tot Plantwerpen-bloggers Nora, Greet en Fleur, heb ik geen plantenknobbel. Wat bij mij binnen komt, moet tegen een stootje en occassionele verwaarlozing kunnen. Als het dan ook nog eens weinig plaats inneemt, ben ik helemaal verkocht.

Om ideetjes op te doen, ging ik langs bij Jan en Marieke van NADA, een Antwerpse winkel rond aquascaping en nature design. Marieke heeft in een ver verleden nog stage gedaan bij het EcoHuis en was ook toen al bezig met slimme en innovatieve manieren om natuur in huis te brengen.

DSCF4282

Wat mij charmeert aan Jan en Marieke is dat ze passie in hun zaak steken en die ook zoveel mogelijk willen overbrengen. Duurzaamheid en eerlijkheid zijn voor hen belangrijk, en dat merk je ook. Soms in kleine dingen: zo zag ik in een verticale planter een plantje met bruine randjes. Dat plantje blijft gewoon in de winkel staan, omdat dat nu eenmaal de natuur is en het er thuis ook wel eens zo uitziet. De meeste winkels proberen deze kleine gebreken te verbloemen, waardoor ik wat sceptisch stond tegenover de designproducten die er te koop zijn. Het oogt in de winkel allemaal wel heel mooi, maar hoe ziet het er binnen een paar weken uit in mijn living? Dat ontdekken is mijn missie.

Miniatuurnatuur

Ik maakte kennis met het concept miniatuurnatuur: kleine plantjes of ecosystemen die weinig plaats innemen. En die er toevallig ook heel mooi uitzien.

Zo zijn er de airplantjes, kleine tropische plantjes die geen wortels hebben maar hun voeding halen via de poriën in hun blaadjes. Je kan ze ophangen in doorzichtige houdertjes. Als je goed voor je plantje zorgt, maakt het babyplantjes en kan je zelf meer airplantjes kweken.
Oei, goed voor zorgen? Dat klinkt intensief. Maar eigenlijk valt het best mee. Twee dingen die de plantjes absoluut nodig hebben, zijn licht en regenwater. Hang de plantjes in een lichte ruimte (maar niet in de zon) en besproei ze wekelijks met regenwater. De meeste airplantjes die het niet halen, kregen leidingwater. De kalk in het leidingwater verstopt de poriën van de plant, waardoor die geen voeding meer kan opnemen.

11872240_952723788124137_2126202420613865463_o

Ook de miniatuurtuintjes vind ik super. In een glazen stolp of kom leeft een heel ecosysteem met mos en miniatuurplantjes. Een beetje een grotere versie van ons mosterrarium. En het blijft ook lang mooi als je er een beetje aandacht aan schenkt. Draai de stolp af en toe een beetje, zodat alle plantjes naar de zon toe groeien en elke plant eens een zonnebeurt krijgt. Ook af en toe snoeien is nodig.
Hoe vaak geef je dat tuintje nu water? Hou je alvast aan deze stelregel: hoe groter de opening, hoe vaker je moet bevochtigen. Marieke leerde me een trucje: prik met een satéstokje tot aan de bodem. Is het satéstokje onderaan nat, dan is er nog genoeg vocht.

12112149_978588725537643_5166116302742035643_n (1)

Natuur aan de muur

Ook je muur kan je vergroenen. Zo bestaan er mooie wandplanters of magnetische planters (voor aan de ijskast, bijvoorbeeld) en ook veel manieren om binnenshuis verticaal te tuinieren. Er bestaan verschillende systemen waarbij je water geeft door een opening bovenaan. Leuk voor een groene siermuur of om thuis kruiden te kweken.

12249662_1001347169928465_1939332204266929670_n

Voor mij was de grootste eyeopener het mosschilderij. Ik vond het altijd al prachtig, maar dacht dat zoiets nooit zou overleven bij mij thuis. Maar wat blijkt? Als er iets staat in de winkel dat écht geen zorg nodig heeft, dan is het wel dit. Zelfs geen water. Het ‘mos’ blijkt eigenlijk een soort van holle algen te zijn. Het wordt gekweekt en geteeld in Scandinavië. De holtes worden opgevuld met bepaalde stoffen die het plantje conserveren. Toch zijn het echte levende plantjes. Er kan ook kleurmiddel toegevoegd worden, zodat een mosschilderij ook in het knalroze kan.  Niet mijn ding, maar smaken verschillen. De schilderijen die je hier vindt, worden gemaakt door een lokale kunstenaar.

16774487900_134314d2e1_k

Aquaponics

Jan en Marieke hebben ook een grote afdeling rond aquaria en aquascaping. Mijn lief, die zelf een aquarium heeft, is grote fan. Een leuke combo tussen plantjes en aquaria is aquaponie. Het is een klein ecosysteem waarbij de visjes in het aquarium zorgen voor de bemesting van de plantjes naast het aquarium, en de plantjes zorgen op hun beurt voor de zuivering van het water. De kruiden in de aquaponic groeien snel en weelderig. En hoe zit het met het energieverbruik? Valt best mee, zo blijkt. Het systeem werkt met led-lampjes en ook de pomp verbruikt weinig energie.

20141005_675911

Planten voor luie mensen

Ook voor ‘luie mensen’ (en daar reken ik mezelf bij) bestaan een reeks plantenhouders. Je geeft het houdertje eens in de zoveel maanden water, en de rest gaat vanzelf. Leuk om cadeau te geven aan mensen zonder groene vingers, of aan jezelf. Sommige systemen werken ook op energie of batterijen. Dat vind ik zelf wat minder, want dat zou eigenlijk toch niet nodig moeten zijn. Marieke geeft zelf ook de voorkeur aan minder milieubelastende systemen.

6. Cube planter NADA

En nog veel meer…                                                                               

Bij NADA is nog veel meer te vinden, van skyplanters (waar de plant ondersteboven uit een pot groeit), hangpotjes, zelfgemaakte zaadbommen en string gardens (hangplanten waarbij de wortel in een soort mosbal zit) tot heel veel aquariabenodigdheden.
Of wie weet ben jij wel te vinden voor een van de workshops rond urban gardening of aquascaping?

12219366_995861893810326_6103066708130986290_n
Op de voorgrond: string gardens

Het bericht Breng de natuur naar binnen verscheen eerst op Plantwerpen.

Maak je eigen mosterrarium

Wat is er leuker tijdens donkere winterdagen dan binnen knutselen? Omdat wij graag met groen bezig zijn, ook wanneer de (samen)tuin niet meteen de plek is om dat de doen, zoeken wij dezer dagen naar alternatieven. De collega’s van het EcoHuis hebben geëxperimenteerd met groen en bouwden mosterrariums voor het goede doel. Omdat dat best goed ging, … Vervolgd

Het bericht Maak je eigen mosterrarium verscheen eerst op Plantwerpen.

terrarium-tutorial-1024x682

Wat is er leuker tijdens donkere winterdagen dan binnen knutselen? Omdat wij graag met groen bezig zijn, ook wanneer de (samen)tuin niet meteen de plek is om dat de doen, zoeken wij dezer dagen naar alternatieven. De collega’s van het EcoHuis hebben geëxperimenteerd met groen en bouwden mosterrariums voor het goede doel. Omdat dat best goed ging, delen graag onze ervaringen en een handleiding hoe je het zelf kan maken.

Tijdens onze knutselworkshop voor Music for life kon je enkele weken geleden in het EcoHuis een mosterrarium knutselen. Die werden daarna verkocht voor Music for Life met als goede doel Natuurpunt. We hebben er trouwens nog enkele te koop, dus als je nog op zoor ons gekozenek bent naar een origineel cadeautje, haast je naar het EcoHuis Antwerpen :-)

Hieronder leg ik jullie stap voor stap uit hoe je zo’n mosterrarium best bouwt. Onze ervaring is dat het makkelijk is, erg leuk om te doen met kinderen en zowat overal in huis mooi staat.

Een mosterrarium, wat is dat nu eigenlijk?

Een terrarium is een levend, miniatuur ecosysteem dat je maakt in een gesloten glazen ‘container’. Zo’n terrarium werd oorspronkelijk voor dieren (meestal reptielen) bestemd. Maar je kan ook een terrarium maken voor planten en je plantjes zo laten groeien in een gecontroleerde omgeving.

Omdat een terrarium afgesloten is, is het de ideale manier om te tonen hoe een ecosysteem werkt, bijvoorbeeld aan kinderen. Natuurlijke processen zoals fotosynthese, verdamping en de watercyclus kan je in een terrarium observeren.

Ook leuk is dat je voor het maken van een mosterrarium naar buiten kan trekken voor het zoeken van ingrediënten zoals teelaarde, mossen (liefst verschillende soorten), steentjes en andere plantjes.

Cow-Terrarium

Wat heb je nodig?

  • Glazen bokaal, droog en proper, best zonder veel ribbels zodat je goed binnen kan kijken
  • Kleine steentjes
  • Geactiveerd houtskool
  • Potgrond of teelaarde
  • Mos of andere kleine plantjes. Als je zelf buiten mos gaat zoeken is het belangrijk dat je een genoeg aarde meeneemt waarop het mos groeit. Mos heeft immers geen wortels maar verspreidt zichzelf door ‘sporen’. Ook vetplantjes zijn erg geschikt voor in een terrarium, net als varens.
  • Eventueel grotere steentjes, schelpen en/of speelgoedfiguurtjes als decoratie. Zelfs edelstenen kan je een plaats geven in je plantenterrarium. Hier kan je je laten gaan en de gekste dingen verzinnen zoals een ruimte-mosterrarium, een fietser of een wintertafereel. Rondsnuisteren in kringwinkels kan voor leuke vondsten zorgen.

benodigdheden_mosterrarium

Hoe maak je het?

  1. Leg een laagje kleine steentjes (2 à 3 cm) in de bokaal. Hierdoor creëer je een afwateringssysteem.
  2. Voeg een dunner laagje actieve houtskool toe. Dit houdt het water zuiver en vrij van bacteriën.
  3. Voeg een laagje potgrond of teelaarde toe.
  4. Plaats het mos en de plantjes in de bokaal. Plaats de grotere plantjes tegen de wand van de bokaal.
  5. Spuit de plantjes nat met een plantenspuit.
  6. Het terrarium kan met of zonder deksel. Met deksel zorgt de condens voor de bewatering. Zonder deksel moet je het af en toe eens natspuiten.

WP_20151217_15_07_10_Pro

Hoe onderhoud je een mosterrarium?

Water

Als je er een deksel op doet, zorgt de condens normaal voor voldoende bewatering.

  • Bij een optimale bewatering is er lichte condens zichtbaar in de ochtend.
  • Als er geen condens is, voeg je best een beetje water toe aan het terrarium: kies best voor gezuiverd water en breng het aan met een plantenspuit. Aangezien mos geen wortels heeft en zijn voedingsstoffen haalt uit het water, is het belangrijk dat het mos steeds een beetje vochtig is.
  • Als er dikke druppels water zichtbaar zijn, zet je best je vaas/pot een paar uur open zodat het water kan verdampen. Als je mos bruin wordt, kan dit komen door een teveel aan water. Ook in dit geval laat je best al het water verdampen.

Als je voor een open versie zonder deksel kiest, spuit het mos dan af en toe nat met een plantenspuit. Het mos moet steeds een beetje vochtig zijn.

Licht

Een mosterrarium heeft niet zoveel licht nodig en krijgt liever geen direct zonlicht. Je kan het (afhankelijk van welke plantjes je nog hebt toegevoegd) gerust in een donkerdere ruimte zetten of in de halfschaduw. Als je mos bruin wordt, kan het toch wijzen op een gebrek aan licht (of een teveel aan vocht) en geef je het beter een iets lichtere plaats.

Snoeien

Als het mos er niet meer goed uitziet, kan je het steeds vervangen door een nieuw stukje mos. Als het mos te hard groeit, kan je het ook bijsnoeien. Doe dit voorzichtig met een klein (snoei)schaartje.

 

 

Het bericht Maak je eigen mosterrarium verscheen eerst op Plantwerpen.

De websites die Plantwerpen inspireren

In deze post wil ik je meenemen naar een aantal blogs en websites die ik regelmatig bezoek en waar ik inspiratie opdoe voor onze Blog. In onze ambitie om van Antwerpen een groenere stad te maken staan we (gelukkig) niet alleen. Er beweegt heel wat in Antwerpen rond stadstuinieren, samentuinen en groene plekken. Plantwerpen is … Vervolgd

Het bericht De websites die Plantwerpen inspireren verscheen eerst op Plantwerpen.

20141122_120122

In deze post wil ik je meenemen naar een aantal blogs en websites die ik regelmatig bezoek en waar ik inspiratie opdoe voor onze Blog. In onze ambitie om van Antwerpen een groenere stad te maken staan we (gelukkig) niet alleen. Er beweegt heel wat in Antwerpen rond stadstuinieren, samentuinen en groene plekken.

Plantwerpen is een nieuwe pagina rijker! Nora, Fleur en ik maakten een lijst van alle sites en blogs die we regelmatig bezoeken als we achtergrondinformatie zoeken over ons onderwerp. Per Plantwerpen-thema koos ik drie websites die voor mij speciaal zijn.

Stadstuinieren

Gepassioneerd tuinieren in de stad

Als ik aan stadstuinieren en Antwerpen denk, denk ik al gauw aan de blog ‘Tuin in de stad’. ‘Groentje’ schrijft soms posts waarvan ik denk ‘had ik dat nu maar zelf geschreven’. Ze is onklopbaar in snelheid met het bespreken van evenementen en workshops, heeft vaak nuttige tips en stadstuinieren en samentuinen zijn overduidelijk haar passie.

Groentje haar blog is een leuke Antwerpse blog over stadstuinieren.
Groentje haar blog is een leuke Antwerpse blog over stadstuinieren.

Praktische tips voor gevels, daken en potten

Op de website van het EcoHuis verzamelden we de afgelopen jaren heel wat informatie over de thema’s groene gevels, groene daken, tuinieren in bakken en potten, composteren, de zadenbib …
Expertise rond moes- en siertuinieren

De website van Velt biedt een stevige basis als het gaat over ecologische tuinieren. Velt heeft heel wat expertise in huis als het gaat over het maken van plantenkeuzes, moestuinieren en siertuinieren. Ook erg leerrijk zijn hun uitgebreide antwoorden op heel wat vragen over de ecologische moes– en siertuin.

Groene plekken

Bloemenploeg Antwerpen

Uitgebreide blogs (volledig) gewijd aan groene plekjes in Antwerpen ben ik tot nu toe helaas nog niet tegengekomen. Onze collega’s van de Bloemenploeg Antwerpen bloggen regelmatig met veel fotomateriaal over groene plekken, tuinen of perken. Leuk om te zien waar zij trots op zijn.

Groene plekjes in de stad

Als ik meer informatie wil over een groene plek die ik wil bezoeken, kijk ik meestal even op de site van de stad Antwerpen waar je een overzicht vind van alle parken en natuurgebieden in Antwerpen.
Speelnatuur in de stad

Als ik op zoek ben naar een groene plek om met kinderen naartoe te gaan, vind ik het overzicht van speelnatuur in Antwerpen wel inspirerend om eens een nieuwe plek uit te proberen.

Speelnatuur in de Bremweide. Foto: stad Antwerpen
Speelnatuur in de Bremweide. Foto: Stad Antwerpen

Samentuinen en stadslandbouw

Het ABC van samentuinen in Antwerpen
Onze eigen website blijft voor mij de basis als ik op zoek ben naar een samentuin in Antwerpen. Op onze site kan je lezen wat samentuinen is, hoe je eraan begint en welke ondersteuning je van de stad kan verwachten. Alle bestaande samentuinen staan hier opgelijst. Per samentuin vind je een korte beschrijving, een foto en praktische en contactinfo.

Samentuinen in Vlaanderen
Op de site van Velt krijg je ook heel wat informatie over samentuinen. Zowel persoonlijke getuigenissen, praktische informatie als voorbeelden van tuinreglementen, gebruiksovereenkomsten en andere voorbeelddocumenten zijn hier te vinden. Velt heeft ook een mooie brochure over samentuinen die je online kan raadplegen.

Netwerk Stadslandbouw Antwerpen
Het Netwerk Stadslandbouw Antwerpen is een burgerinitiatief dat een netwerk wil vormen van lokale boeren, voedselinitiatieven en andere initiatieven. Het is ookeen aanspreekpunt voor stadslandbouw in Antwerpen voor zowel publiek als beleid. Op hun website vind je een overzicht van boeren en projecten, gesorteerd volgens de handige categorieën ‘boerderijen’, ‘samentuinen’, ‘betrokken organisaties’ en ‘zaken’. Op de site vind je een agenda met alle events. Je kan het netwerk ook contacteren als je vragen hebt over stadslandbouw in Antwerpen.

Website Netwerk stadslandbouw
Website Netwerk stadslandbouw

Het bericht De websites die Plantwerpen inspireren verscheen eerst op Plantwerpen.