Het ABC van de wormenbak

Woon je in de stad en heb je geen plek voor een compostvat of composthoop voor je gft-afval? Of gaat je je gft-afval in een groene zak, maar wordt dat op het einde van de week maar een stinkend en lekkend boeltje? Dan heb ik een geweldige oplossing voor jou: de wormenbak! In een wormenbak kan … Lees meer

Het bericht Het ABC van de wormenbak verscheen eerst op Plantwerpen.

20161215_140357Woon je in de stad en heb je geen plek voor een compostvat of composthoop voor je gft-afval? Of gaat je je gft-afval in een groene zak, maar wordt dat op het einde van de week maar een stinkend en lekkend boeltje? Dan heb ik een geweldige oplossing voor jou: de wormenbak!

In een wormenbak kan je composteren zonder tuin. Je kan een wormenbak kopen in het EcoHuis voor 20 euro, zoals Lise. Die worden gemaakt in een sociale werkplaats. In de (tuin)winkel vind je niet zo gemakkelijk wormenbakken, op het internet wel.

soorten wormenbakken plantwerpenVia het internet of in sommige winkels vindt je soms heel verschillende modellen van wormenbakken.

Maak zelf een wormenbak

Er zelf eentje maken is ook helemaal niet moeilijk, ook voor de niet-zo-handige-Harry’s.

Het enige dat je hiervoor nodig hebt, zijn drie in elkaar passende plastic bakken, een deksel, een meetlat en potlood en een boormachine met boor van 5 of 6 mm.

Heb je veel vers keukenafval, dan kan je grote bakken gebruiken, bijvoorbeeld van 60 cm x 40 cm x 40 cm. Met minder groente- en fruitafval kies je beter voor wat kleinere bakken.
Heb je niet zo veel plaats, maar wel veel groenafval? Dan kan je ook meer dan drie bakken op elkaar stapelen. Koop dan nog twee extra plastic bakken extra waar je ook gaatjes in boort.

wormenbak plantwerpen
In veel doe-het-zelf zaken kan je geschikte bakken kopen.

Zo ga je te werk:

  1. Teken op de bodem van twee van de drie bakken een raster van horizontale en verticale lijnen die zo’n 4 cm uit elkaar liggen.
  2. Boor een gaatje op elk kruispunt van de lijnen. Doe dit voorzichtig zodat het plastic van de bakken niet scheurt.
  3. Schuur de braam aan de gaatjes eventueel een beetje weg met schuurpapier.
  4. De bak zonder gaatjes komt onderaan. Schuif daarin de twee bakken waarin je gaatjes boorde.

Zo, je wormenbak is klaar! Nu heb je nog compostwormen en gft-afval nodig en het composteren kan beginnen.

Wormen aanvoeren

In een wormenbak wordt het afval verteerd door bacteriën, schimmels, micro-organismen en wormen. Die wormen zijn geen regenwormen, maar strooiselwormen. Ze zijn kleiner dan regenwormen, ongeveer 8 cm lang en donkerder van kleur dan de rozige regenworm.

Deze wormen haal je het best uit een compostvat, composthoop of wormenbak van een vlijtige composteerder. Je mag ze tijdens onze openingsuren ook uit de composthoop van het EcoHuis komen vissen. Start je wormenbak op met zo’n 2 liter aan halfverteerde compost waarin zo’n 20 wormen zitten. Verzamel vooraf al wat gft-afval dat je bovenop de compost met wormen in je wormenbak legt.

wormen wormenbak plantwerpen
Een bakje compost met wormen (rechts) in is de beste start voor je wormenbak.

Wormensap

Let er op dat je enkel onverwerkt groenten- en fruitafval aan je wormpjes geeft. Spaghettirestjes of een boterham met beleg horen bij het restafval en niet in je wormenbak.

Keukenafval bestaat voor het grootste deel uit vocht. Dit wordt door het leven in de wormenbak omgezet in percolaat. Het percolaat sijpelt naar de onderste bak. Haal dit vocht elke twee weken uit de onderste bak van je wormenbak. Dit is een perfecte natuurlijk plantenvoeding die je sterk verdund aan je planten kan geven.

WP_20150806_18_30_51_Pro
Voeg 1 deel percolaat aan 10 delen water toe en je hebt de perfecte plantenvoeding.

Wormen in de keukenkast

Net als in de grond hebben compostwormen in de wormenbak lucht, voedsel en wat warmte nodig. Daarom is een plek waar het niet vriest en niet heel erg warm wordt de beste standplaats voor je wormenbak. Vroeger woonde ik op een appartement met een volledig ingesloten balkon en daar stond de wormenbak het hele jaar. Op een onbeschutte plek is dit echter niet ideaal. Een kelder, garage, gang of inkomhal zijn wel geschikt om een wormenbak te zetten. Het actiefst zijn wormen bij een temperatuur tussen 15 en 25 graden, zoals bijvoorbeeld in je keuken.

Zoek je meer info over wormenbakken, dan kan je die vinden op de website van het EcoHuis of kom eens langs met je vragen.

En deel hier gerust je goede en minder goede ervaringen met jouw wormenbak, want daar leren andere heel wat van.

Het bericht Het ABC van de wormenbak verscheen eerst op Plantwerpen.

Het ABC van de wormenbak

Woon je in de stad en heb je geen plek voor een compostvat of composthoop voor je gft-afval? Of gaat je je gft-afval in een groene zak, maar wordt dat op het einde van de week maar een stinkend en lekkend boeltje? Dan heb ik een geweldige oplossing voor jou: de wormenbak! In een wormenbak kan … Lees meer

Het bericht Het ABC van de wormenbak verscheen eerst op Plantwerpen.

20161215_140357Woon je in de stad en heb je geen plek voor een compostvat of composthoop voor je gft-afval? Of gaat je je gft-afval in een groene zak, maar wordt dat op het einde van de week maar een stinkend en lekkend boeltje? Dan heb ik een geweldige oplossing voor jou: de wormenbak!

In een wormenbak kan je composteren zonder tuin. Je kan een wormenbak kopen in het EcoHuis voor 20 euro, zoals Lise. Die worden gemaakt in een sociale werkplaats. In de (tuin)winkel vind je niet zo gemakkelijk wormenbakken, op het internet wel.

soorten wormenbakken plantwerpenVia het internet of in sommige winkels vindt je soms heel verschillende modellen van wormenbakken.

Maak zelf een wormenbak

Er zelf eentje maken is ook helemaal niet moeilijk, ook voor de niet-zo-handige-Harry’s.

Het enige dat je hiervoor nodig hebt, zijn drie in elkaar passende plastic bakken, een deksel, een meetlat en potlood en een boormachine met boor van 5 of 6 mm.

Heb je veel vers keukenafval, dan kan je grote bakken gebruiken, bijvoorbeeld van 60 cm x 40 cm x 40 cm. Met minder groente- en fruitafval kies je beter voor wat kleinere bakken.
Heb je niet zo veel plaats, maar wel veel groenafval? Dan kan je ook meer dan drie bakken op elkaar stapelen. Koop dan nog twee extra plastic bakken extra waar je ook gaatjes in boort.

wormenbak plantwerpen
In veel doe-het-zelf zaken kan je geschikte bakken kopen.

Zo ga je te werk:

  1. Teken op de bodem van twee van de drie bakken een raster van horizontale en verticale lijnen die zo’n 4 cm uit elkaar liggen.
  2. Boor een gaatje op elk kruispunt van de lijnen. Doe dit voorzichtig zodat het plastic van de bakken niet scheurt.
  3. Schuur de braam aan de gaatjes eventueel een beetje weg met schuurpapier.
  4. De bak zonder gaatjes komt onderaan. Schuif daarin de twee bakken waarin je gaatjes boorde.

Zo, je wormenbak is klaar! Nu heb je nog compostwormen en gft-afval nodig en het composteren kan beginnen.

Wormen aanvoeren

In een wormenbak wordt het afval verteerd door bacteriën, schimmels, micro-organismen en wormen. Die wormen zijn geen regenwormen, maar strooiselwormen. Ze zijn kleiner dan regenwormen, ongeveer 8 cm lang en donkerder van kleur dan de rozige regenworm.

Deze wormen haal je het best uit een compostvat, composthoop of wormenbak van een vlijtige composteerder. Je mag ze tijdens onze openingsuren ook uit de composthoop van het EcoHuis komen vissen. Start je wormenbak op met zo’n 2 liter aan halfverteerde compost waarin zo’n 20 wormen zitten. Verzamel vooraf al wat gft-afval dat je bovenop de compost met wormen in je wormenbak legt.

wormen wormenbak plantwerpen
Een bakje compost met wormen (rechts) in is de beste start voor je wormenbak.

Wormensap

Let er op dat je enkel onverwerkt groenten- en fruitafval aan je wormpjes geeft. Spaghettirestjes of een boterham met beleg horen bij het restafval en niet in je wormenbak.

Keukenafval bestaat voor het grootste deel uit vocht. Dit wordt door het leven in de wormenbak omgezet in percolaat. Het percolaat sijpelt naar de onderste bak. Haal dit vocht elke twee weken uit de onderste bak van je wormenbak. Dit is een perfecte natuurlijk plantenvoeding die je sterk verdund aan je planten kan geven.

WP_20150806_18_30_51_Pro
Voeg 1 deel percolaat aan 10 delen water toe en je hebt de perfecte plantenvoeding.

Wormen in de keukenkast

Net als in de grond hebben compostwormen in de wormenbak lucht, voedsel en wat warmte nodig. Daarom is een plek waar het niet vriest en niet heel erg warm wordt de beste standplaats voor je wormenbak. Vroeger woonde ik op een appartement met een volledig ingesloten balkon en daar stond de wormenbak het hele jaar. Op een onbeschutte plek is dit echter niet ideaal. Een kelder, garage, gang of inkomhal zijn wel geschikt om een wormenbak te zetten. Het actiefst zijn wormen bij een temperatuur tussen 15 en 25 graden, zoals bijvoorbeeld in je keuken.

Zoek je meer info over wormenbakken, dan kan je die vinden op de website van het EcoHuis of kom eens langs met je vragen.

En deel hier gerust je goede en minder goede ervaringen met jouw wormenbak, want daar leren andere heel wat van.

Het bericht Het ABC van de wormenbak verscheen eerst op Plantwerpen.

‘Van mij mogen alle gevels in de stad groen worden’

Op zaterdag 26 november konden bewoners die bij vzw Natuurpunt gevelplanten hadden besteld, hun pakket afhalen in de schaduw van het M HKA. Sinds april 2016 heeft dit museum immers een voorbeeld-geveltuin waar bezoekers of voorbijgangers inspiratie vinden om zelf met een groene gevel te starten. Het ideale decor dus voor een plantenverdeling. Gastblogger Nicole … Lees meer

Het bericht ‘Van mij mogen alle gevels in de stad groen worden’ verscheen eerst op Plantwerpen.

natuurpunt_kraamnatuurpuntOp zaterdag 26 november konden bewoners die bij vzw Natuurpunt gevelplanten hadden besteld, hun pakket afhalen in de schaduw van het M HKA. Sinds april 2016 heeft dit museum immers een voorbeeld-geveltuin waar bezoekers of voorbijgangers inspiratie vinden om zelf met een groene gevel te starten. Het ideale decor dus voor een plantenverdeling. Gastblogger Nicole Breuer sprak voor Plantwerpen met vier inwoners die hun gevel gaan vergroenen.

Ruim 200 pakketten met diverse gevelbeplanting vonden hun weg naar oude of nieuwe geveltuinen in het district Antwerpen. De actie maakte deel uit van de burgerbegroting van dit district. Dankzij de burgerbegroting krijgen bewoners meer inspraak bij de projecten in de stad en maken ze zelf middelen vrij om dingen te realiseren, zoals een groene gevel.

Een van de bewoners die er op deze zaterdag al vroeg bij is om een pakket op te pikken, is Iris Smekens uit de Langebeeldekensstraat. “Nadat ik in het ledenblad van Natuurpunt van mijn grootvader las over groene gevels, ben ik erg enthousiast geworden over het aanleggen van een eigen geveltuin. Samen met mijn buurvrouw had ik het er ook over dat onze straat zo grijs en onaantrekkelijk is en dat we wel wat groen konden gebruiken. ”

Daarom bestelde de inwoonster van Antwerpen-Noord met diverse buren enkele starterspakketten bij Natuurpunt. “We hebben eerder deze week alvast samen een put langs de gevels uitgegraven. Vanmiddag gaan we de planten met alle deelnemende buren in de grond steken om daarna gezamenlijk te lunchen. De planten staan er nog niet, maar nu al hebben we een veel nauwer contact in onze straat.”

Iris Smeekens wil een groene gevel in haar straat en koos voor een plantenpakket van Natuurpunt
Iris Smeekens gaat met haar buren de Langebeeldekensstraat vergroenen.

Hobbyist met groene vingers

Iris koos voor de Gelderse roos die tot 4 meter hoog kan groeien. Het plantenpakket bestaat verder uit stinkende gouwe en robertskruid, twee planten die minder hoog worden. Als extraatje kreeg ze er van Natuurpunt enkele maagdenpalm-plantjes bij om de bodem van haar geveltuin te bedekken.

“Ik beschouw mijzelf als hobbyist met ietwat groene vingers. Om mij beter te informeren ben ik samen met de buren naar een infoavond over geveltuinen geweest om alvast wat basiskennis op te doen.”

Een van de buren van Iris laadt de plantenpakketten ondertussen in de auto. “Hij is tot in de vroege uurtjes op stap geweest en is nu alweer paraat om met mij de plantjes af te halen. Als dat geen engagement is, weet ik het niet meer,” lacht Iris.

Van illegaal naar statement

Patricia Linden is een veteraan als het om geveltuinen gaat. “Ik heb al meer dan twintig jaar een geveltuin, maar vroeger was deze altijd illegaal. Ik ben dan ook enorm blij dat geveltuinen sinds vorig jaar zonder vergunning mogen worden aangelegd. Ik houd enorm veel van planten, net als een paar andere buren in de straat. Helaas wonen er in onze straat ook mensen die de stoep nog altijd schoonmaken met javel en elk groen blaadje systematisch verwijderen.”

Patricia uit de Cobdenstraat koos voor een appelboompje
Voor Patricia is een groene gevel een statement.

Patricia woont op de grens van de wijk Zurenborg en het Groenkwartier en koos voor een combinatie van een wild appelboompje, koninginnenkruid en slangenkruid. “Nu staat mijn geveltuin nog vol met Duitse pijp, een klimplant die enorm groot geworden is en voor wat overlast zorgt bij onze buren. Daarom heb ik gekozen voor een iets lagere beplanting. Mijn geveltuin is in de eerste plaats bedoeld om de straat groener te maken, maar ik wil ook tonen aan de mensen met hun javel dat het anders kan. Van mij mogen alle gevels in de stad groen worden. Dat zou ik pas echt geweldig vinden.”

Beleving van de stad

Jo Van Uffelen uit de Lemmestraat arriveert in stijl. In zijn bakfiets passen alle pakketten die hij vandaag komt ophalen voor zichzelf en enkele buren. “Als secretaris van de bestuursvergadering van Natuurpunt ken ik de problematiek van fijn stof in de stad. Een geveltuin is voor mij daarom niet alleen een goede keuze voor meer groen, maar heeft ook een positief effect op fijn stof, dempt geluid en is beter voor lokale vogels en insecten. Maar laten we niet vergeten dat een groene straat vooral een heel positief effect heeft op onze beleving van de stad.”

Secretaris Natuurpunt haalt gevelplanten op voor eigen groene gevel.
Gevelplanten en potgrond passen allemaal in de bakfiets van Jo.

Jo vindt zelf dat hij het heeft getroffen met zijn buren. “Wij zijn een geëngageerde straat. Ook bij het inzamelen van geld voor Rode Neuzendag scoren we goed. Onze straat is net opnieuw aangelegd en kon dus wel nog wat groen gebruiken.” Zelf heeft hij gekozen voor een plantenpakket met planten die het goed doen in halfschaduw. “Onze huis liggen aan de noordkant, dus heb ik gekozen voor bosrank, een klimplant, en voor kruipend zenegroen en meiklokje als lagere beplanting.”

Groenslingers, boomspiegels en geveltuinen

Geveltuin uitbreiden om meer groen in de straat te hebben.
Sophie wil haar geveltuin nog uitbreiden met hopplantjes en kamperfoelie.

Sophie Meert heeft al een geveltuin met twee ginkgobomen, maar ze heeft besloten haar geveltuin uit te breiden met hopplantjes en kamperfoelie. “Alle buren uit onze straat zijn verenigd in het straatcomité. Hoewel we naar Antwerpse – of stadse – normen al een behoorlijk groene straat hebben, willen we die nog groener maken. We gaan nog twee groenslingers maken en hebben onlangs alle negen boomspiegels in de straat geadopteerd. Via Stadsmakers (Opsinjoren) doen we ook al mee aan de bloembakkenactie, waar in onze straat ook zowat alle bedrijven aan meedoen. Wij hadden afgelopen lente 43 bloembakken in onze straat, zelfs het advocatenkantoor, het fitnesscentrum en het café doen mee. En als zij op vakantie zijn, geven de buren hun bloemen water. Zo doen wij dat in de Edward Pecherstraat.”

Het bericht ‘Van mij mogen alle gevels in de stad groen worden’ verscheen eerst op Plantwerpen.

Groene oplossingen voor een gezondere stad

Kan het vergroenen van je eigen woonomgeving (huis en tuin) bijdragen tot een betere (lokale) lucht- en leefkwaliteit? Welke groenvormen zijn dan geschikt en voor welk doeleinde? Binnen het onderzoeksproject ‘CurieuzeNeuzen‘ werd de luchtkwaliteit (fijn stof en NO2) op grote schaal gemeten in Antwerpse straten. Uit het onderzoek blijkt dat de luchtkwaliteit in onze stad van wisselende kwaliteit … Lees meer

Het bericht Groene oplossingen voor een gezondere stad verscheen eerst op Plantwerpen.

dscn0019Kan het vergroenen van je eigen woonomgeving (huis en tuin) bijdragen tot een betere (lokale) lucht- en leefkwaliteit? Welke groenvormen zijn dan geschikt en voor welk doeleinde?

Binnen het onderzoeksproject ‘CurieuzeNeuzen‘ werd de luchtkwaliteit (fijn stof en NO2) op grote schaal gemeten in Antwerpse straten. Uit het onderzoek blijkt dat de luchtkwaliteit in onze stad van wisselende kwaliteit is en sterk lokaal bepaald wordt.

In opdracht van de stad Antwerpen deed VITO onderzoek om inzicht te krijgen in de effecten van verschillende groenmaatregelen op de leefomgeving. Welke effecten hebben verschillende groene maatregelen op luchtkwaliteit, hittestress, waterhuishouding, geluidsperceptie, biodiversiteit en CO2-opname?

In dit artikel wil ik de vraag beantwoorden of groen rond je huis kan bijdragen tot een betere lokale leefkwaliteit en meer bepaald aan een betere lokale luchtkwaliteit.

Wat kan groen doen?

Onderstaande tabel is een vereenvoudigde versie van een meer uitgebreid overzicht van groenmaatregelen en hun effect op de stedelijke leefkwaliteit. Ik selecteerde de groenmaatregelen die je op individueel huis- en tuinniveau kan nemen om op die manier je directe leefkwaliteit te verbeteren.

overzichtstabel-groentool_groen_thuis
Deze tabel geeft een overzicht van de effecten van groenmaatregelen en ontharding op de verschillende aspecten van leefkwaliteit. Als je op de afbeelding klikt kan je de bijhorenende legende raadplegen. Bron: VITO

Zoals je ziet heeft groen allerlei positieve effecten. Ik ga dieper in op de groene maatregelen die de luchtkwaliteit in je eigen leefomgeving kunnen verbeteren. In volgorde van belang  zijn deze maatregelen effectief:

Bomen in je (voor)tuin zijn heel doeltreffend in het vastleggen van schadelijke stoffen.

Bomen hebben het grootste lokale effect op luchtkwaliteit, zeker als ze dichtbij de vervuilingsbron staan. Grote, oudere bomen zijn betere filters dan jonge exemplaren. Het luchtzuiverend effect hangt van het soort blad af:

  • Naalden zijn eigenlijk opgerolde bladeren en zijn het meest doeltreffend om fijne stofdeeltjes uit de lucht te halen. Groenblijvende naaldbomen doen hun werk het hele jaar door. Dit is niet onbelangrijk omdat er meestal meer luchtverontreiniging is in de winter.
  • Op bladeren met een ruw of behaard bladoppervlak blijft fijn stof ook hangen.
  • De platte en brede bladeren van bepaalde loofbomen nemen op hun beurt stikstofoxiden en ozon op via hun huidmondjes.
Een boom planten dichtbij de bron van vervuiling, maar ook achter in de tuin, is het meest effectief voor het tegengaan van luchtvervuiling.
Een boom planten dichtbij de bron van vervuiling, maar ook achter in de tuin, is het meest effectief voor het tegengaan van luchtvervuiling.

Grote bomen zijn voor alle leefkwaliteitseffecten van belang: ze nemen water op, capteren CO² en bieden schaduw tegen hittestress. Bovendien dragen bomen bij tot een grotere biodiversiteit en geeft toegang tot of zicht op een (grote) boom je het gevoel dat je dichter bij groen zit. In smalle straten met druk verkeer moet er voorzichtig worden omgesprongen met het planten van (grote) bomen, want ook een goede luchtcirculatie is nodig om de schadelijke stoffen weg te krijgen.

Met de juiste beplanting op je dak filter je schadelijke stoffen boven je hoofd

Intensieve groendaken, dit zijn groendaken waarop grotere planten staan, leveren via filtering een positieve bijdrage aan luchtkwaliteit. Na bomen zijn in volgorde van effectiviteit heesters, kruidachtigen en gras geschikt voor het vastleggen van schadelijke stoffen. Deze planten op je dak zetten, zorgt dan ook voor een stevige filter boven je hoofd. Hoe groter de planten en de bladeren op je dak, hoe beter er gefilterd wordt.

Hoe meer planten op je dak met grote bladeren en volume, hoe meer je dak helpt met het zuiveren van luchtvervuiling van het verkeer.
Hoe meer planten op je dak met grote bladeren en volume, hoe meer je dak helpt met het zuiveren van luchtvervuiling van het verkeer. Van links naar rechts: een intensief groendak, een biodiversiteitsdak met grassen en kruiden, een sedumdak en een zwart dak.

Een (extensief)sedumdak bijvoorbeeld draagt nauwelijks bij tot de verbetering van lokale luchtkwaliteit. Ook voor het dempen van omgevingsgeluid, het bufferen van water bij overvloedige regenval en een tragere opwarming van je huis bij warme temperaturen in de zomer is een groendak erg effectief. Tot slot biedt het ook extra ruimte voor biodiversiteit en neemt het CO² op. Een erg waardevolle groene maatregel dus.

Een groene gevel is een goed alternatief op plekken waar er geen plaats is voor bomen

Gevelgroen neemt niet veel plaats in en draagt effectief bij tot een betere luchtkwaliteit doordat het een sterk filterende werking heeft. Vooral klimplanten met een hoge dichtheid aan bladeren zijn erg effectief voor het verwijderen van fijn stof uit de lucht. Wingerd en klimop zijn hier goede voorbeelden van.

groene_gevel_collage
Een groene gevel in volle grond (links) of een niet grondgebonden groene gevel (rechts) waarbij planten in een speciaal gevelsysteem groeien is een bijna voor iedereen haalbare ingreep om luchtvervuiling van het verkeer voor je huis te filteren.

Al dan niet grondgebonden, speelt geen rol in hun bijdrage aan een betere luchtkwaliteit. Voor smalle straten en koeren is gevelgroen zeker een aanrader, omdat het de lokale luchtcirculatie minder verstoort dan bomen.

Een groen scherm of een begroeide omheining kan als afscheiding worden gebruikt voor schadelijke stoffen 

Groenschermen, dit zijn met klimplanten begroeide (geluids)schermen, vormen een buffer en zorgen voor een verdunning van de verontreinigende lucht en voor verlaagde concentraties achter het groenscherm. De grootte van het positief effect hangt samen met het groenvolume en het bladoppervlak. Hoe volumineuzer en hoe volgroeider het groenscherm is, hoe beter het werkt.

Een groen scherm heeft het meeste effect als hij hoog is en volume heeft. Best werk je met grootbladige klimmers of planten met veel bladeren.
Een groen scherm heeft het meeste effect als hij hoog is en volume heeft. Dit scherm moet nog verder volgroeien. Schermen kunnen vaak op plaatsen waar je er niet meteen aan denkt; Best werk je met grootbladige klimmers of planten met veel bladeren.

Hoge schermen bieden aanzienlijke effecten doordat ze het achterliggende gebied af schermen van verkeerspolluenten. Dit biedt bijkomende voordelen vergelijkbaar met het aanbrengen van gevelgroen voor gebouwen. Voor de luchtkwaliteit zijn de effecten maximaal waar de schermen worden ingezet langs drukke verkeersaders en zo omwonenden afschermen van de verkeersemissies.

Net als groene gevels en begroeide omheiningen bieden begroeide schermen een reeks ecosysteemdiensten met dus extra impact op geluidsregulatie en luchtkwaliteit.

Struiken en hagen hebben een beperkte impact op de luchtkwaliteit  

Struiken en hagen filteren luchtpolluenten uit de omgevingslucht, weliswaar in mindere mate dan grotere bomen, en dragen bij tot koolstofopslag. Hagen en struiken zijn geen echte ‘groenbuffers’ op vlak van luchtkwaliteit, daarvoor zijn ze te ‘licht’: niet hoog en/of volumineus genoeg.

Een haag of struiken in de voortuin zijn effectief als ze in hoogte en breedte een scherm vormen met het verkeer van de straat.
Een haag of struiken in de voortuin zijn effectief als ze in hoogte en breedte een scherm vormen met het verkeer van de straat.

Een haag of struik, vooral in je voortuin, doet wel zijn werk en kan best gecombineerd worden met andere groene ingrepen zoals een boom en lage beplanting. Hagen en struiken met ruwe, behaarde, platte of brede bladeren vangen net als bomen of klimmers fijn stof op.

Hoe  beïnvloeden  groene maatregelende verschillende leefkwaliteitsaspecten?

Luchtkwaliteit

Groen kan aanzienlijke hoeveelheden fijnstof uit de stadslucht filteren en op die manier de lokale luchtkwaliteit met ongeveer 5 procent verbeteren. Naarmate de afstand tot het groen in de stad toeneemt, neemt het effect snel af. Hoe dichter je bij de vervuilingsbron vergroent, hoe groter het effect dus. Wanneer vegetatie de omgeving afschermt van een sterke vervuilingsbron, kan het voor 15 procent daling in impact van lokale emissiebronnen zorgen.

De aanplanten van groen rond je huis is één van de dingen die je zelf kan doen om de kwaliteit van je leefomgeving te verbeteren, op veel verschillende vlakken. Elke maatregel, zowel klein als groot, heeft effect.
De aanplanten van groen rond je huis is één van de dingen die je zelf kan doen om de kwaliteit van je leefomgeving te verbeteren, op veel verschillende vlakken. Elke maatregel, zowel klein als groot, heeft effect.

Geluid

Groen is een belangrijke geluidsdemper. Op individueel niveau kunnen vooral groendaken een belangrijke bijdrage leveren aan geluidshinderreductie en beperking van slaapverstoring. Ook groene schermen, gevels en (groenbijvende) hagen kunnen geluidsdempend werken vooral als ze een buffer vormen tussen de geluidsbron en de woning. Verharding en water hebben een negatief effect op geluidsdemping.

Groendaken hebben buiten een estetische functie veel voordelen inzake geluidsdemping en verkoeling bij hittestress.
Groendaken hebben buiten een estetische functie veel voordelen inzake geluidsdemping, waterbuffering bij (hevige) regenval en verkoeling bij hittestress.

Verkoeling of hittestressreductie

De aanwezigheid van water zorgt voor hittestressreductie tijdens warme zomerdagen. Intensieve groendaken kunnen heel wat water opvangen en vasthouden en houden je woning koel in de zomer. Ook grote bomen en hagen zorgen voor verkoeling.

Waterhuishouding

Voor een gezonde waterhuishouding zijn grondgebonden groenvormen van belang. Zij slagen erin bij overvloedige regenval extra water op te nemen en te bufferen. Hoe meer verharde oppervlakte, hoe meer wateroverlast. Groendaken werken dan weer als een spons. Zoveel mogelijk groen, groendaken en overharde bodem is belangrijk voor de waterhuishouding rond je huis en de stad in het algemeen.

Heb jij plannen om met groene ingrepen de luchtkwaliteit in je buurt te verbeteren?

Het bericht Groene oplossingen voor een gezondere stad verscheen eerst op Plantwerpen.

Een stapje dichter bij jouw droomdak

Hoe kom jij een stapje dichter bij jouw droomdak? Je laten inspireren, experten consulteren, een goed plan maken en indien nodig, je groendak project in slimme stukken kappen.   Je privé plek op hoogte – zo komt het een stapje dichter Laat je inspireren en durf dromen. Laat een expert naar je dak (en je dakdroom) … Lees meer

Het bericht Een stapje dichter bij jouw droomdak verscheen eerst op Plantwerpen.

droomdak groendak plan schets Plantwerpen

Hoe kom jij een stapje dichter bij jouw droomdak? Je laten inspireren, experten consulteren, een goed plan maken en indien nodig, je groendak project in slimme stukken kappen.

  Je privé plek op hoogte – zo komt het een stapje dichter

  1. Laat je inspireren en durf dromen.
  2. Laat een expert naar je dak (en je dakdroom) kijken.
  3. Maak een plan met oog op multifunctionaliteit en veiligheid.
  4. Een droom kan je ook in meerdere stappen bereiken.

Tip 1 – Laat je inspireren en durf dromen

Friso Klapwijk van De Dakdokters: “Een sedumdak? Enkel als het niet anders kan! Op de meeste daken is veel meer mogelijk

droomdak groendak plan schets Plantwerpen De Dakdokters Foto: Victorio Moreno
Tijdens het EcoHuisfeest kon je beroep doen op de fantasie van De Dakdokters voor je toekomstig dak. Foto: Victorio Moreno

Verschillende klanten vertrouwden me na hun spreekkwartier bij de Dakdokters toe dat ze oorspronkelijk van plan waren om gewoon een sedumdak aan te leggen. Nu overwegen ze echter een combinatie van terras en beplanting in verschillende hoogtes. Enkele voorbeelden:

EcoHuisfeest groendakdroom droomdak groendak plan schets Plantwerpen De Dakdokters
Saartje en haar partner hebben het idee gekregen om een zonnig kruidendak aan te leggen in combinatie met terras. Foto: Victoriano Moreno
snelschets groendak met terras en kruidentuin De Dakdokters Plantwerpen droomdak groendak plan schets Plantwerpen
Het terras zou langs de dakrand een hoge bloembak kunnen krijgen, waar ook zitbanken en een tafel in geïntegreerd kunnen worden. Snelschets: De Dakdokters

Eric en Anita kijken straks via lage ramen uit op hun dak. Ze gaan de vorm en oppervlakte van het dakterras laten hertekenen want ze hebben toch liever dat de planten tot aan hun raampartij komen. Zo kunnen ze ook van binnen genieten van het groen:

droomdak groendak buitenkamer Plantwerpen
Laat de beplanting tot bij je raam komen. Dan zit je binnen ook in het groen. Foto: Sarah Blee voor Bart&Pieter

Ann heeft een lang en smal dak. In haar eerste ontwerp zou ze kiezen voor een groendak langs de randen met een langwerpig terras in het midden. Na de consultatie met De Dakdokters is ze er echter van overtuigd dat een andere opstelling, met weliswaar dezelfde verharde oppervlakte veel leuker is: in plaats van een smalle strip waarop je praktisch geen tafel kwijt kan, kiest Ann nu voor een centrale, brede zitplaats vooraan omdat het daar het leukste is om te zitten, een smal groen pad of stapstenen zullen haar daarnaartoe brengen.

stapstenen-en-terras_collage droomdak groendak plan schets Plantwerpen
Via stapstenen naar een centraal terras. Snelschets: De Dakdokters. Voorbeeld van een gelijkaardig concept. Foto: Sarah Blee voor Bart&Pieter

Els en Miguel vergroenen op verschillende niveaus. Ze kregen het advies om een pijnboom in hun patio te planten zodat die straks tot op hun daktuin zou groeien.

droomdak groendak plan schets Plantwerpen
Heb je een patio? Zet er een boom, zo heb je meteen hoog groen dat tot op je groendak komt. Snelschets: De Dakdokters

Lutgarde droomt van een zonnige zitplek omgeven door groen. Maar hoe geraakt ze op het hoger gelegen dak zonder haar terras eronder helemaal op te offeren?

droomdak groendak plan schets Plantwerpen
Ze zou langs de muur een trap kunnen installeren. Haar dak is groot genoeg voor verschillende functies: een gezellig terras aan de ene kant en zonnepanelen aan de andere. Daartussen komen hoge grassen als scherm. Groendakschets: De Dakdokters

Hier vind je nog meer inspiratie:

Tip 2 – Laat een expert naar je dak kijken

Weet je niet wat er allemaal mogelijk is op jouw dak of wat er kan binnen jouw budget? Boek dan een gespecialiseerd groendakadviseur van VIBE vzw. Tijdens een bezoek checkt de groendakadviseur de stabiliteit van je dak, hij bekijkt welk soort groendak bij je plannen past en hij helpt je op weg. Achteraf krijg je een duidelijk verslag. Dankzij de tussenkomst van de stad Antwerpen betaal je hiervoor tijdelijk slechts 75 ipv 150 euro. Interesse? Maak een afspraak via ecohuis@stad.antwerpen.be of tel. 03 217 08 11. We deden alvast de test:

Tip 3 – Maak een plan met oog op multifunctionaliteit en veiligheid

Kijkdak

Wordt het een groendak waar je niet op wil verblijven, een kijkdak, en zijn er geen structurele ingrepen aan het dak nodig? Dan kan je in principe met een aannemer of zelf aan de slag. In het EcoHuis organiseren we om je in gang te zetten regelmatig gratis infosessies rond groendaken. De volgende sessies gaan door op 3 november en 1 december.

Dak als extra buitenruimte

Als je jouw dak als volwaardige buitenruimte wil inschakelen, met een terras of tuin waarin je wil vertoeven, dan moet je beroep doen op een architect. Zij of hij zorgt ervoor dat het dak straks al de gewenste functies integreert, dat er een slimme toegang komt, dat de regels rond privacy en inkijk gerespecteerd worden en dat het dak veilig is voor iedereen.

Een architect kan met slimme oplossingen afkomen hoe je regenwater kan inzetten voor het sproeien van je dakmoestuin, hoe je een scherm met klimplanten kan begroeien voor meer privacy of hoe je het kostenplaatje kan drukken door het gebruik van gerecycleerd materiaal.

Tip 4 – Een droom kan je ook in meerdere stappen bereiken

Is een groendak nu nog niet aan de orde? Verlies je groendak-droom dan niet uit het oog. Voer dringende werken aan je huis steeds uit met je dakplannen in het achterhoofd, kies de juiste isolatie en voorzie al wortelwerende dakbedekking, hou rekening met een stevige draagconstructie, trek eventueel al een elektriciteitsleiding of waterleiding door en zorg voor ramen met uitzicht en deuren waarlangs je straks een veilige toegang naar je daktuin hebt.

Hoe kan je de kosten drukken? Vaak kan je een groot deel van het werk zelf doen, bijvoorbeeld het substraat met wat vrienden samen naar het dak dragen, zelf bakken en zitbanken timmeren of zelfs een terras aanleggen. Veel aannemers verlagen met plezier hun prijs als je fysiek meedraait.

20130427_201432
Eens de dakbedekking, waterafvoer, toegang en veiligheid in orde zijn kan je zelf beginnen timmeren aan de rest.

Het bericht Een stapje dichter bij jouw droomdak verscheen eerst op Plantwerpen.

Wat als de Antwerpse daken een nieuw leven zouden krijgen?

Platte daken staan er vaak zwart, saai en onbenut bij. De Nederlandse Dakdokters keken op onze uitnodiging door een frisse bril naar Antwerpse daken. Ze dromen van een daklandschap dat het leven in steden aangenamer maakt. Wat kan dit voor Antwerpen betekenen? Ook jij kan je dak anders gebruiken De komende maanden kan je met jouw vragen over daken terecht … Lees meer

Het bericht Wat als de Antwerpse daken een nieuw leven zouden krijgen? verscheen eerst op Plantwerpen.

dak gebruiken Dakdokters Plantwerpen

Platte daken staan er vaak zwart, saai en onbenut bij. De Nederlandse Dakdokters keken op onze uitnodiging door een frisse bril naar Antwerpse daken. Ze dromen van een daklandschap dat het leven in steden aangenamer maakt. Wat kan dit voor Antwerpen betekenen?

Ook jij kan je dak anders gebruiken

De komende maanden kan je met jouw vragen over daken terecht in het EcoHuis. We wijden je graag in in de wondere wereld van de groendaken.

Voor veel mensen staat een groendak gelijk aan sedumplantjes. Andere mogelijkheden of combinaties van functies zijn vaak ongekend of worden rap uitgesloten. Onbekend is onbemind, dus een goede reden om inspiratie op te doen bij De Dakdokters uit Amsterdam. Ze brachten tijdens het EcoHuisFeest een boeiende, toekomstgerichte visie over daken.

 

dakdokers-at-ecohuis-antwerpen
EcoHuisFeest 2016: De Dakdokters moedigen aan om zwarte platte daken om te vormen tot gezonde groene daken. Foto: Victoriano Moreno

Combineer functies op het dak, maar geef groen steeds een plaats

Je kunt met daken allerlei nuttige en leuke dingen doen.

impact-die-het-dak-kan-hebben-dak gebruiken Dakdokters Plantwerpen

Privé plekken op hoogte

Jouw dak kan een geweldige tuin worden op hoogte. Vaak is er daar meer zon, lucht en ruimte dan op de gemiddelde stadskoer. De Dakdokters adviseren alvast om minstens 1/3  van je dak te vergroenen, ook als je je dak als buitenkamer gaat gebruiken.

priveplekken-op-hoogre-dakdokters-sedum dak privé gebruiken Dakdokters Plantwerpen
In magazines zijn dakterrassen vaak ingericht met tropisch hout, chique zetels en parasols, maar er zijn volop alternatieven om een gezellige buitenruimte te creëren. Foto: De Dakdokters
privebplekken-op-hoogte-dakdokters-gebruiksdak-hoog dak gebruiken Dakdokters Plantwerpen
Je dak als buitenkamer. Zichtbaar en goed bereikbaar van binnenuit. Zorg dat je hier elk seizoen van kan genieten, denk aan zonnewering voor de zomer. Foto: De Dakdokters
gezamelijke-daktuinen-dakdokters dak gebruiken Dakdokters Plantwerpen
Appartementsbewoner en toch tuineigenaar? In Amsterdam chillen, borrelen en bbq’en de bewoners van appartementsblok De Boel gewoon op hun gemeenschappelijk dak. Foto: De Dakdokters

Openbare plekken op hoogte

Gezonde daken hoeven zich niet enkel te beperken tot daken van particuliere huizen: ook hotels, restaurants, ziekenhuizen, kantoren of scholen zijn gebaat bij een groendak.

roof-top-bars-2-dakdokters dak gebruiken Dakdokters Plantwerpen
Bars op hoogte, een groen kleedje en met uitzicht op de stad kennen een ongelofelijke opmars. Foto: De Dakdokters
groen-kantoorpand-dakdokters dak gebruiken Dakdokters Plantwerpen
De ideale plek voor je lunch of bedrijfsfeest. Foto: De Dakdokters
groen-kantoorpand-werkruimte-dakdokters dak gebruiken Dakdokters Plantwerpen
Of wat dacht je van een daktuin voor kantoren, waar je ook echt buiten kan werken? Foto: De Dakdokters

Antwerpen is vol onbenutte daken. Heb je er ook zo een?

Antwerpen heeft een ongelooflijk aantal platte daken die er nu nog grijs en onbenut bij staan. Twijfel je of jouw dak potentieel heeft voor meer groen? Op de “Groendakkaart” kleuren die percelen groen, waar het dak (al dan niet gedeeltelijk) geschikt is als groendak.

Hoe bepaalt de kaart of een dak wel of niet “geschikt” is voor vergroening? De rekenmodule kijkt naar de hellingsgraad en de oppervlakte van je dak. Over de stabiliteit of het materiaal van je dak doet de kaart geen uitspraken, daarvoor is een technisch bezoek nodig.

Het programma doet ook suggesties over de “vergroenbare oppervlakte”, let wel deze cijfers zijn indicatief want de module rekent dakranden, koepels of schouwen ook als schuin dak.

potentieelkaart-groendak dak gebruiken Plantwerpen Antwerpen
Potentieel is er zat. Klik op de foto om even in te zoomen op jouw dak op de Antwerpse “Groendakkaart”.

Ben je geïnteresseerd om het beste uit je dak te halen? Binnenkort vertel ik nog meer over de “dak”dromen van andere Antwerpenaars en hoe je zelf concreet aan de slag kan.

Het bericht Wat als de Antwerpse daken een nieuw leven zouden krijgen? verscheen eerst op Plantwerpen.